آلمان
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
آلمان . (اِخ ) آلمانْی . آلمانی . (دمشقی ). نام مملکتی به اروپای مرکزی . حدّ شمالی آن دریای شمال و شبه جزیره ٔ دانمارک و دریای بالتیک و حدّ شرقی، لهستان و حد جنوبی، کشورهای چِکُسلواکی و مجارستان و ایتالیا و سویس و حدّ غربی، هلند و بلژیک و لوگزامبورک وفرانسه میباشد. وسعت سابق آن ٤٧٢٠٣٤ کیلومتر مربع با ٦٦میلیون سکنه بوده است ولی از ١٩٣٥ م . ببعد به تدریج بر وسعت خاک خود افزوده و ناحیه ٔ سار و کشور اطریش و قسمتی از چِکُسلواکی و قسمتی از لهستان را تصرف کرده است و مساحت کنونی آن به ٥٨٣٢٨٠ کیلومتر مربع و جمعیّت آن به ٧٤میلیون میرسد. کرسی آن شهر بِرْلین (بِرْلَن ) دارای ٤٢٥٠٠٠٠ سکنه است و یکی از بزرگترین شهرهای صنعتی و سیاسی و علمی و تجارتی آلمان بشمار میرود. کشور آلمان تا سال ١٨٧١ م . از کشورهای کوچکی که هر یک صاحب استقلال بودند تشکیل میشد ولی در این سال ویلهِلْم اوّل بدستیاری صدراعظم خود بیسمارک موفق گردید دولت های مزبور را متّحد ساخته و امپراطوری بزرگ آلمان را تأسیس کند. حکومت آلمان تا پایان جنگ ١٩١٤ م . مشروطه ٔ متّحده بود ولی پس از جنگ (١٩١٨) حکومت مشروطه ٔ آن به جمهوری مرکّب از ١٦ دولت تبدیل شد.