أُمَّت

کَانَ النّاسُ أُمَّةً واحِدَة «أُمَّت» از مادّه «أُمّ» به معناى هر جماعتى است که نوعى رابطه و وحدت در میان آنها باشد; خواه وحدت دینى یا از نظر زمان و مکان، و یا هدف و مرام، و در اصل از مادّه «امّ» به معناى هر چیزى است که اشیاء دیگرى به آن ضمیمه گردد; به معناى مادر نیز آمده، بنابراین به اشخاص متفرق و پراکنده «امّت» گفته نمى شود. این کلمه به معناى «وقت و زمان» نیز آمده; چرا که اجزاى زمان به هم پیوسته اند، و یا به خاطر این که هر جماعت و گروهى در عصر و زمانى زندگى مى کنند، و از بررسى موارد استعمال آن، در قرآن که به 64 مورد بالغ مى شود این واقعیت تأیید مى گردد. خواه این وحدت، اختیارى بوده باشد و یا بدون اختیار. بعضى از مفسران، «امّت واحده» را در اینجا به معناى «دین واحد» گرفته اند، ولى این تفسیر با ریشه لغوى «امّت»، سازگار نیست. بعضى دیگر نیز گفته اند که منظور از «امّت» در سوره «انبیاء»، همه انسان ها در تمام قرون و اعصارند; یعنى اى انسان ها همه شما یک امّتید، پروردگار شما یکى است و مقصد نهایى همه شما یک مقصد است.(11)