إِلّ

فیکُمْ إِلاًّ وَ لا ذِمَّةً «إِلّ» به معناى خویشاوندى است و بعضى آن را به معناى عهد و پیمان دانسته اند; در صورت اول، منظور این است که قریش اگر چه خویشاوند پیامبر(صلى الله علیه وآله) و گروهى از مسلمانان بودند، ولى هنگامى که خودشان کمترین اعتنایى به این موضوع نداشته باشند و احترام خویشاوندى را رعایت ننمایند، چگونه انتظار دارند پیامبر(صلى الله علیه وآله) و مسلمانان در مورد آنها رعایت کنند؟! و در صورت دوم، تأکیدى براى «ذِمَّةً» که آن هم به معناى عهد و پیمان است، محسوب مى شود. «راغب» در کتاب «مفردات» معناى ریشه این کلمه را درخشندگى مى داند; چه این که پیمان هاى محکم و خویشاوندى هاى نزدیک داراى درخشندگى خاصى هستند.(1)