ازین
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
ازین . [ اَ ] (حرف اضافه + صفت / ضمیر) مخفف ازاین . زین . من هذا. ◄ (ص مرکب ) (اشاره ٔ وصف جنس ) ازین گونه . ازین نوع . ازین قسم : بپرسید از زال زر موبدی ازین تیزهش راه بین بخردی . فردوسی . اندر این میانه هر جا که ازین بزرگی را یعقوب [ لیث ] عمل داده بود چون یعقوب اندرگذشت عصیان بدل اندر کردند عمرو را و خواستند که ملوک طوایف کردند. (تاریخ سیستان ). من [ سلطان محمود ] رواداشتمی ... که این حق [ ماتمداری بوصالح ] بتن خویش گذاردمی اما مردمان ازین گویند و باشد که عیب کنند. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص ١٩٥). از کوه فرودآمد زین پیری نورانی . سنائی . کردم غمش بر جان گزین، بادش فدا صدجان ازین جان گرچه باشد نازنین هرگز بجانان کی رسد. سلمان ساوجی . چرخ گوید که کشم پیش تو درهای نجوم در زوایای ضمیر تو ازین بسیار است . وحشی . گر در خیبر بزور، بازوی حیدر گشاد بسکه ازین قلعه را سایه ٔ حق برگشاد. کاتبی . بسلامت نگذشته ست کسی از ره عشق صد ازین قافله در رهگذر ما زده اند. باقر کاشی . پوشیده مرقعند ازین خامی چند بگرفته ز طامات الف لامی چند نارفته ره صدق و صفا گامی چند بدنام کننده ٔ نکونامی چند. ؟ ◄ چقدر. چه اندازه .چه بسیار. چه مایه . رجوع به از این و زین شود. ◄ چنین . (غیاث اللغات بنقل از شرح گلستان خان آرزو): ازین جائی ندیده ام ؛ یعنی چنین جائی ندیده ام .رجوع به از این و زین شود.
ازین . [ اَ ی َ ] (ع ن تف ) نعت تفضیلی از زینت . آراسته تر. بزینت تر.
ازین . [ ] (ص ) خنثی . (مؤید الفضلاء از الغنیه و شرفنامه ).