استرنگ

استرنگ . [ اَ / اِ ت َ رَ ] (اِ) مردم گیاه . یبروح الصنم . (جهانگیری ). مهرگیاه . یبروح الصنم باشد که در ملک چین روید بصورت مردم و هرکه آنرا بکند بمیرد، لهذا در وقتی که آنرا میجویند حوالی آنرا خالی کنند و سگی گرسنه حاضر کنند ریسمانی بر آن گیاه بندند و سر دیگر بر گردن آن سگ و قدری نان پیش آن سگ اندازند دورتر به آن سگ و سگ به واسطه ٔ برداشتن نان زور کند و آن گیاه را بکند فی الحال سگ بمیرد و از این جهت آنرا سگ کنک و سگ کن گویند. (سروری ). نباتی بود بصورت مردم روید هم نر باشد هم ماده . (فرهنگ اسدی نخجوانی ). مردم گیاه باشد و آن گیاهیست مانند مردم و نگونسار بود و ریشه ٔ آن بجای موی سر باشد نرو ماده بهم درآمیخته و دستها در گردن یکدیگر کرده وپایها در هم محکم نموده . گویند هر کس آن گیاه را بکند هلاک شود پس بدین واسطه اگر کسی خواهد آنرا بکند اول حوالی و اطراف آنرا خالی میکند و سگی گرسنه را ریسمانی بر کمر می بندد و سر دیگر ریسمان را بر ریشه ٔ آن و قدری گوشت در پیش آن سگ بدور می اندازد تا بقوت آن سگ گیاه از بیخ کنده میشود و سگ بعد از چند روز میمیرد و آنرا سگ کن به این اعتبار میگویند ویبروح الصنم خوانند و گویند اگر کسی بنام شخصی یک عضو از اعضای او را جدا کند در همان روز یا روز دیگر همان عضو آن شخص را جدا کنند. (برهان ). صاحب مؤید الفضلاء گوید: در اداة گفته است که در ختن روید و در بعضی حلب نوشته اند که بهندی آنرا لکهان گویند اما در لکهان این خاصیت نیست که هرکه بکند بمیرد. کاتب او را بسیار دیده است، بیخ او مانند صورت آدمی باشد و نر و ماده نیز میشود، آنچه نر باشد آنرا اگر عقیمه زن با شیر ماده گاو بخورد اغلب است که بکرم اﷲ آبستن شود - انتهی . گیاهی است که بیخ آن بصورت آدمی است و آنرا بعربی یبروج بوزن دیجور گویند. صاحب قاموس گوید: بیخ تفاح دشتی است و بجهت مناسبت ترکیب آدمی آنرا مردم گیاه خوانند چون مشهور است که هرکه آنرا بکند در آن سال بمیرد سگی را بر آن بندند و نان در پیش سگ افکنند اندکی دور که دهان سگ بدان نرسد که بقصد خوردن نان سگ قوت کند و ریشه ٔ آن کنده شود و آنرا سگ کن نیز گویند. صاحب شرفنامه گوید که بتجربت رسیده چنین که مشهور است نیست .(انجمن آرا). آنچه گفته که کننده ٔ آن بمیرد خلاف واقعاست و در شرفنامه گوید که بهندی لکهمنان گویند و مکرر آزموده شده آن خاصیت ندارد. (رشیدی ) : هند چون دریای خون شد چین چو دریابار او زین قبل روید بچین بر شبه مردم استرنگ . عسجدی . همیشه تا به زبان گشاده و دل پاک سخن نگوید همچون تو و چو من سترنگ . فرخی . همه خاک او نرم چون توتیا بر او مردمی رسته همچون گیا... همان از گیاهان با بوی و رنگ شناسنده خواند ورا استرنگ از آن هرکه کندی فتادی ز پای چو ایشان شدی بی روان هم بجای بگاوان از آن چند خوردند و برد هر آن گاو کآن کند بر جای مرد. اسدی . در استرنگ هیأت مرم نهاده حق مردم گیاه اسم و علم یافت استرنگ . سوزنی . بی یاد حق مباش که بی یاد و ذکرحق نزدیک اهل عقل چه مردم چه استرنگ . سوزنی . آید هر آنکه با تو کند استری بفعل در هاون هوان بضرورت چو استرنگ . سوزنی . و مخفف آن سترنگ است : از آن جهت که ترا بندگان ز چین آرند بشبه مردم روید بحد چین سترنگ . عسجدی یا ازرقی . لفاح . لفاحة. تفاح الجن . لعبت مطلقه .لعبت معلقه . مندعورة (شاید مصحف ماندراگرا). تفاح بری . مهر. سابیزج . سابیزک . شجره ٔ سلیمان . سراج القطرب .یم رده .