اسم آلت

اسم آلت . [ اِ م ِ ل َ ] (ترکیب اضافی، اِ مرکب ) در عربی اسم آلت بر دو قسم است : مشتق و غیرمشتق . اسم آلت مشتق از ثلاثی متعدی بنا شود و آن را سه وزن است مِفعَل ْ چون : مصبغ، مبرد. مِفْعَلة چون : مکنسة، مرملة. مِفْعال چون : مفتاح، مقراض . لکن این اوزان قیاسی نیست . اما اسم آلت از غیرمشتق، وزن های مختلفی دارد که غیرمنضبط است، چون جرس و سِکّین . در فارسی چون خواهند از فعلی اسم آلت سازند به آخر ریشه ٔ فعل (صورت امر) «ه » افزایند: ماله ازمال (مالیدن )، استره از استر (استردن )، رنده از رند(رندیدن )، تابه از تاب (تابیدن، تافتن )، دمه از دم (دمیدن )، کوبه از کوب (کوبیدن، کوفتن )، سمبه از سمب (سمبیدن ).