اعداد
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
اعداد. [ اِ ] (ع مص ) آماده گردانیدن کسی یاچیزی را و ذخیره ساختن . (منتهی الارب ) (از آنندراج ) (ناظم الاطباء). مهیا و حاضر ساختن کسی را برای کاری .(از اقرب الموارد). یقال : «اعده اعداداً»؛ آماده گردانید او را و ذخیره ساخت . (منتهی الارب ). آماده کردن . بسیجیدن . مهیا ساختن . تهیه کردن . (فرهنگ فارسی معین ). آماده کردن . (ترجمان القرآن ترتیب عادل بن علی ). آمادن . حاضر کردن . تیمار کردن . (یادداشت بخط مؤلف ). آماده ساختن . (غیاث اللغات ). ساختن . (تاج المصادر بیهقی ): و اعطائه ما اعد اﷲ الکریم له من الراحة و الکرامة و الحلول فی دارالمقامة. (تاریخ بیهقی چ فیاض ص ٢٩٨). ◄ (اِمص ) آمادگی و تیاری و تهیه . (ناظم الاطباء). بسیج . (فرهنگ فارسی معین ). تهیه . (یادداشت بخط مؤلف ). ◄ در اصطلاح علم بدیع عبارت است از آنکه شاعر چند صفت یا اسم را بشمرد و آنها را بخود یا بچیزی نسبت دهد. (فرهنگ فارسی معین ). ♦ مدرسه ٔ اعدادی ؛ مدرسه ٔ تهیه . مدرسه ٔ مقدماتی . مدرسه ٔ تقویتی .
اعداد. [ اَ ] (ع اِ)ج ِ عَدَد. (ناظم الاطباء) (غیاث اللغات ) (تاج العروس ). ج ِ عدد. شمارها. (آنندراج ). عددها و شمارها. (ناظم الاطباء). شمارها. ج ِ عدد. (دهار) : با قومی که مشاهیر انجاد و مساعیر اعداد بودند روی بطائی آورد. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص ٣٥١). افراد خدم و اعدادحشم آل سیمجور از خراسان روی به ری نهادند و سپاهی تمام پیش او فراهم آمد. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص ١٦٥). در معانی قسمت و اعداد نیست در معانی تجزیه و افراد نیست . مولوی (مثنوی چ کلاله ٔ خاورص ١٦). ◄ آبی که ماده اش منقطع نشود چون آب چشمه . (آنندراج ). ج ِ عِدّ، بمعنی آبی که ماده اش منقطع نشود چون آب چشمه . (منتهی الارب ). ♦ علم ِ اعداد ؛ علم حساب و قسمی از ریاضیات . علمی که در آن از عوارض عدد بحث شود. علم عدد. رجوع به مقدمه ٔ کشاف اصطلاحات الفنون ذیل کلمه علم عدد شود. ۩ علم جفر. (یادداشت بخط مؤلف ). ۩ از علوم غریبه که در آن از عددهای دوست و دشمن گفتگوشود. نام علمی که در آن ارقام هندی را در اشکال هندسی چون مثلث و مربع و امثال آنها نوشته اعتقاد به اثرات عجیبه ٔ آن اشکال کنند. (فرهنگ نظام ).
اعداد. [ اَ ] (اِخ ) سِفْرِ اعداد. کتاب چهارم از پنج کتاب موسی است و چون در سه باب اول و نیز در باب ٢٦ تعداد عبریان و لاویان را بیان مینماید بدان جهت به اعداد مسمی شد. و اما باقی کتاب محتوی حکایات کوچ کردن اسرائیلیان از دشت سینا و گردش در دشت و رسیدن آنها بحدود موآب می باشد. (از قاموس کتاب مقدس ).