املاح
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
املاح . [ اِ ] (ع مص ) به آب شور فرود آمدن . (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء) (آنندراج ) (از اقرب الموارد). ◄ شور گردیدن آب بعد از آنکه شیرین باشد. (منتهی الارب ). شور گردیدن آب شیرین . (آنندراج ) (از ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد). ◄ آب شور خورانیدن . (منتهی الارب ) (از ناظم الاطباء) (آنندراج ) (از اقرب الموارد). ◄ بسیارنمک کردن دیگ را و شور گردانیدن طعام را. (منتهی الارب ) (از ناظم الاطباء). نمک بسیار در طعام کردن تا تباه نشود. (تاج المصادر بیهقی ). نمکین کردن و شور کردن طعام . (آنندراج ). بسیار کردن نمک دیگ . (از اقرب الموارد). ◄ چیزی را نمکین کردن . (غیاث اللغات ). ◄ بشوراب آمدن اشتر. (تاج المصادر بیهقی ). وارد شدن به آب شور. (از اقرب الموارد). ◄ در مقام تعجب گویند: ما املحه ؛ ای ما احسنه . (ازاقرب الموارد). و نیز این کلمه را بخلاف قیاس مصغر کرده و ما اُمَیْلِحَه ُ گفته اند، چنانکه در کلمات : مااُحَیْسِنَه ُ و ما اُحَیْلاه ُ. (از اقرب الموارد): یا ما املیح غزلاناً عطون لَنا من هؤلیّاک بین الضال و السمر. (منتهی الارب ).
املاح . [ اَ ] (اِخ ) نام جایی است در اشعارچند تن از شاعران عرب . رجوع به معجم البلدان شود.
املاح . [ اَ ] (ع اِ) ج ِ ملح . نمکها. (از منتهی الارب ) (از اقرب الموارد). و رجوع به ملح شود. ◄ (اصطلاح شیمی ) اجسامی هستند مرکب از ریشه ٔ یک اسید وریشه ٔ یک باز، و آنها بطریقه های زیر بدست می آیند: ١) از اثر اسید بر فلز، مانند: H٢ + Cl٢Zn ی Zn + ٢CIH ٢) از اثر اسیدها بر اکسیدها، مانند: H٢O + So٤Cu ی CuO + So٤H٢ ٣) از اثر اسیدها بر بازها، مانند: H٢O + No٣Na ی NaOH + NO٣H ٤) از اثر مستقیم شبه فلز بر فلز (برای بدست آوردن املاح دوتایی )، مانند: SFe ی Fe +S ٥)از اثر انیدریدها بر بازها، مانند: H٢O + So٤Na٢ ی ٢NaOH + So٣ ٦) از اثر دو ملح محلول (که ملح نامحلول بدست می آید)، مانند: ٢No٣Na + Cl٢pb ٢CINaA+ ٢pb (No٣) املاح در طبیعت بمقدار فراوان بحالت محلول یا جامد یافت میشوند، مانند کلرور سدیم (نمک طعام )، کربنات کلسیم (سنگ آهک )، نیترات پتاسیم (شوره ) و سولفات سدیم . املاح از نظر محلول بودن در آب : ١ - کلرورها: همه ٔ کلرورها جز کلرورهای مس و جیوه و نقره در آب حل میشوند و کلرور سرب فقط در آب جوش حل میشود. ٢ - نیتراتها: همه در آب حل میشوند. ٣ - سولفاتها: جز سولفاتهای سرب و باریم و استرونسیم همه در آب حل میشوند. ٤ - سولفورها: همه در آب نامحلولند جز سولفورهای سدیم، پتاسیم و آمونیم . ٥- کربناتها: جز کربناتهای سدیم و پتاسیم و آمونیم همه در آب نامحلولند. (از کتابهای شیمی رسمی ). ◄ ج ِ ملیح . (از اقرب الموارد). رجوع به ملیح شود.