امور طبیعیه

امورطبیعیه . [ اُ رِ طَ عی ی َ/ی ِ ] (ترکیب وصفی، اِ مرکب ) در اصطلاح طب قدیم، عبارت از مقدمات یا مبادیی است که هستی و قوام وجود آدمی بر آنها نهاده شده است چنانکه اگر یکی از مقدمات نیست گردد هستی آدمی را نیز باید معدوم و کأن لم یکن پنداشت و آن مقدمات عبارتند از: ارکان، امزجه، اخلاط، اعضاء، ارواح، قوای طبیعی و نفسانی و حیوانی و افعال . و از آن جهت این مقدمات را به طبیعت منسوب داشته اند که آن ها یا از جنس ماده هستند و عبارتند از: ارکان، اخلاط، اعضاء، ارواح و یا از جنس صورت هستند و عبارتند از: امزجه، قوی ̍، و یا آنکه برای وجود آدمی غایت و نتیجه باشد و آن افعال است . پاره ای از پزشکان چهار چیز دیگر بر این مقدمات افزوده اند و آن سن، رنگ، بشره و فرق بین زن و مرد است . (از کشاف اصطلاحات الفنون و بحر الجواهر).