بازپس آمدن

بازپس آمدن . [ پ َ م َ دَ ] (مص مرکب ) بعقب آمدن . واپس آمدن . رجعت . مراجعت کردن . برگشتن . عقب نشینی کردن : مثنی نامه کرد سوی عمر که کار عجم قوی شد و مسلمانان را همی کشند و ملکی نو نشست و سپهسالاری بیرون آمد. عمر جواب مثنی کردکه تو لختی بازپس آی و مدد مرا چشم دار. (ترجمه ٔ طبری بلعمی ). جراح ... بدین اندر بود که نامه ٔ مهتر بلنجر رسید و گفت ... بدانکه خلقی بی اندازه گرد آمده اند از خزریان و ملک جبال از تو برگشتند و صلح بشکستند چون این نامه برخوانی نگر که آنجا درنگ نکنی و بازپس آیی . (ترجمه ٔ طبری بلعمی ). کیخسرو چون بفیروزی از جنگ افراسیاب نزد کیکاوس آمد، خدا را شکر کرد و گفت : ...سپاس از تو ای پاک پروردگار که دادی مرا این چنین دسترس که پیش نیا آمدم بازپس . فردوسی . بچندان که او پلک بر هم زدش شد و بستد و بازپس آمدش . (از لغت فرس اسدی ). روز احد چون سپاه بهزیمت شدند و پیغامبر میان دشمنان اندر تنها بماند یک قدم بازپس نیامد از دلاوری . (مجمل التواریخ و القصص ). او را تاپیش تخت بردند و بنشاندند و بازپس آمدند. (تاریخ بخارا). دل بکاری که پیش می نشود قدمی بازپس نمی آید. (سندبادنامه ص ١٩٠). فرستاده بر پشته شد چند کس کز ایشان نیامد یکی بازپس . نظامی . گر او بازپس ناید از اصل و بن بفرزند خود بازگوید سخن . نظامی . چو پوشید از کرامت خلعت خاص بیامد بازپس با گنج اخلاص . نظامی . تو دانی که چون دیو رفت از قفس نیاید به لاحول کس بازپس . سعدی (بوستان ). و گر بجهل برآئی بعذر بازپس آی که چاره نیست برون از شکسته پیرایی . سعدی . پرسوخته مرغ نگهم بازپس آمد از بس که گلستان تماشای تو گرم است . محمد عرفی (از آنندراج ).