بخاری
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
بخاری . [ ب ُ ] (اِخ ) محمد. شمس الدین معروف به امیر سلطان از اکابر مشایخ خلوتیه و مورد عنایت سلطان بایزید عثمانی بود. او بسال ٨٣٣ هَ . ق . درگذشت . (از ریحانة الادب ج ١ ص ١٤٧).
بخاری . [ ب ُ ] (اِخ ) محمدبن اسماعیل بن ابراهیم بن مغیرةبن احنف جعفی حافظ مکنی به ابوعبداﷲ و مشهور به امام بخاری، وی از محدثان متقدم بود به خراسان و جبال و عراق و مصر و حجاز و سوریه مسافرت کرد. کتاب جامع صحیح را که به صحیح بخاری معروف و یکی از صحاح سته ٔ اهل سنت و جماعت می باشد در ظرف شانزده سال تألیف کرد. از تألیفات اوست :الادب المفرد، الاسماء والکنی، تاریخ اوسط، تاریخ صغیر، تاریخ کبیر، ثلاثیات بخاری، جامع صحیح، خلق افعال العباد، السنن . بخاری در شب پنجشنبه عید فطر از سال ٢٥٣ یا ٢٥٦ هَ . ق . در دیه فرهنگ در ده فرسخی سمرقند درگذشته و در همانجا مدفون است . (از ریحانة الادب ج ١ ص ١٤٧). و رجوع به معجم المطبوعات، و قاموس الاعلام ترکی، و فهرست ابن الندیم و اعلام زرکلی و نزهةالقلوب ج ٣ص ٢٤٦ و فهرست تاریخ گزیده و تاریخ الخلفاء ص ٧٣ و ٢٤٥ و روضات الجنات و ابوعبداﷲ در همین لغت نامه شود.
بخاری . [ ب ُ ] (اِ) بخار. علم و فضل . (آنندراج ). رجوع به بخار شود.