بدن
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
بدن . [ ب ُ ] (ع اِ) ج ِ بدنة. (از لسان العرب از ذیل اقرب الموارد). کشتارها از اشتر و گاو که به مکه برند قربانی را. ذبایح . (یادداشت مؤلف ): و البدن جعلناها لکم من شعائر اﷲ. (قرآن ٣٦/٢٢)؛ آن شتران کشتنی به منا، آن شما را از نشانهای دین کردیم . (کشف الاسرار میبدی ج ٦ ص ٣٦٠).
بدن . [ ب ُ دَ ] (مص ) مخفف بودن : یکی زنده پیلی چو کوهی روان بزیر اندر آورده بد پهلوان . شهید. خود تو آماده بدی برخاسته جنگ او را خویشتن آراسته . رودکی . بسا که مست در این خانه بودم و شادان چنانکه جاه من افزون بد از امیر و بیوک . رودکی . تو در پای پیلان بدی خاشه روب گواره کشی پیشه با رنج و کوب . رودکی . این جهان بر کسی نخواهد ماند تا جهان بد نبد مگر زین سان . خسروانی . یکی شادمانی بد اندر جهان خنیده میان کهان و مهان . شاکر. یکی فال گیریم و شاید بدن که گیتی بیک سان ندارد درنگ . امیر طاهربن فضل چغانی . یکی گاو پرمایه خواهد بدن جهانجوی را دایه خواهد بدن . فردوسی . تو گفتی همی خون ببارد سپهر پدر را نبد بر پسر جای مهر. فردوسی . بخواهد بدن بیگمان بودنی نکاهد بپرهیز افزودنی . فردوسی . بوستانبانا امروز به بستان بده ای زیر آن گلبن چون سبز عماری شده ای . منوچهری . باغ معشوقه بد و عاشق او بوده سحاب خفته معشوقه و عاشق شده مهجور و مصاب . منوچهری . کمابیش از صد و هفتادوسه روز بدم در بستر خورشید پرنور. منوچهری . بدان راهداران جوینده کام یکی مهتری بد دیانوش نام . عنصری . بدیشان نبد زآتش مهر تیو بیک ره برآمد ز هر دو غریو. عنصری . ز میغ و نزم که بد روز روشن از مه تیر چنان نمود که تاری شب از مه آبان . عنصری . نبد چیز از آغازو او بود و بس نماند همیدون جز او هیچکس . اسدی . ز کافور وز عود بد هر درخت همه زرگیا رسته از سنگ سخت . اسدی . مرا ارادت نابودن و بدن نبود که بودمی بمراد خود از دگر کردار. ناصرخسرو. عرض کی تواند بدن زآنکه او برین گوهران سر بسرپادشاست . ناصرخسرو. نیامد فرصتی با او پدیدش که در بند توقف بد کلیدش . نظامی . سمنبر غافل از نظاره ٔ شاه که سنبل بسته بد بر نرگسش راه . نظامی . چون شبنم اوفتاده بدم پیش آفتاب مهرم بجان رسید و به عیوق برشدم . سعدی (طیبات ). وه که بیک بار پراکنده شد آنچه بعمری بدم اندوخته . سعدی (بدایع). و رجوع به بودن شود.
بدن . [ ب ُدْ دَ ] (ع اِ) ج ِ بادن . (منتهی الارب ) (از اقرب الموارد). و رجوع به بادن شود.