بطلمیوس ششم

بطلمیوس ششم . [ ب َ ل َ س ِ ش ِ ش ُ ] (اِخ ) فیلومتور، یا فیلومتر بمعنی محب الام ؛ مادردوست . از ١٨١ تا ١٤٩ ق .م . زندگی میکرد. (ناظم الاطباء). محب الام سی و پنج سال سلطنت کرد. در عهد او اسکندر روم پسر انطاخیوس عزم کرد که مملکت شام او را بازگیرد.یونانیان او را بکشتند. (مجمل التواریخ و القصص چ ١ ص ١٢٦). بطلمیوس فلیومتربن بطلمیوس اپی فانیس که از سال ١٨١-١٦٤ ق .م . (؟) سلطنت مینمود و چون پدرش درگذشت او طفل بود و مادرش کلیوپترا تا زمان وفاتش یعنی : سال ١٧٢ ق .م . ملکه شد و در مدت سلطنت خود با دولت شام دوست بود، لکن در سال ١٧١ ق .م . انطیوخس اپی فانیس بر مصر هجوم آورده، بر بطلمیوس غالب گشت و او را اسیرکرد اما رومی ها مصر را در ١٦٨ ق .م . پس گرفتند و بتدریج آن مملکت ولایت رومانیان شد. (دانیال : ١١:٢٥) و در زمان بطلمیوس ششم بنای هیکل لیونتوپولس بانجام رسید و غیر از اورشلیم مرکز دیگری برای عبادت یهود معین گردید. فلسفه ٔ یونانیان با فلسفه ٔ مصر داخل شد و نتیجه ٔ این مطلب آن شد که قوم یهود برای انتشار دین مسیح قابل و مستعد گردید. (قاموس کتاب مقدس ). بطلمیوس ششم پس از پدر بتخت نشست (١٨١-١٤٦ ق .م .) (؟) و بواسطه ٔ صغرسن (پنجساله بود) مادرش (کلئوپاترا که از شاهزاده خانم های سوریه بود زمام امور را بدست گرفت و تا پایان مرگش ١٧٢ ق .م . حکومت کرد در زمان وی آنتی خوس چهارم پادشاه سوریه به مصر حمله برد معابد آن را غارت کرد و خواست در منفیس بعنوان پادشاه مصر تاجگذاری کند ولی مردم اسکندریه برادر فیلوترا که اورگت مینامیدند بر تخت نشاندند. آنتی خوس دوباره به مصر حمله بردو بدین ترتیب جنگ پایان یافت که قبرس از آن سوریه گردد. از سال ١٧٠ ق .م . هر دو برادر مصر را اداره میکردند ولی پس از چندی بین آنها نفاق افتاد و چون غلبه با اورگت بود فیلومتر بروم رفت و با کمک رومیها دوباره بتخت پادشاهی مصر نشست وی خواست قبرس را تصرف کندموفق نشد و بعد فیلومتر او را بخشید و سیرن را به او داد. در جنگ با سوریه با موفقیت پیش میرفت که هنگام بازگشت به مصر بپادشاه سابق سوریه، اسکندر والاس برخورد و بدست او کشته شد. (از ایران باستان چ ٢، جیبی ص ٢١٥٥، ٢١٥٦). و رجوع به قاموس الاعلام ترکی ج ٢ شود.