بطلمیوس چهارم

بطلمیوس چهارم . [ ب َ ل َ س ِ چ َ/ چ ِ رُ ] (اِخ ) فیلوپاتر زیرا وی متهم به مسموم ساختن پدر بود و از این رو به طنز وی را فیلوپاتر (محب الاب، پدر دوست ) ملقب کردند. از ٢٢٢ تا ٢٠٥ ق .م . میزیسته . (از ناظم الاطباء). بطلمیوس چهارم پسر بطلمیوس سوم که به فیلوپاتور ملقب بود و از سال ٢٢٢ تا ٢٠٥ ق .م . سلطنت مینمود. وی در رافیا که در نزدیکی غزه است لشکر انطیوخس کبیر را منهزم ساخت و قربانیهای زیادبشکرانه ٔ این موهبت در هیکل اورشلیم تقدیم نمود لکن چون خواست که بقدس الاقداس درآید بفلج مبتلا گردید. (قاموس کتاب مقدس ). محب الاب که بنی اسرائیل را مدتی برده کرد و از فلسطین بجانب یونان برد و پس از آن رها کرد و آلات زرین داد تا بر آسمان بیت المقدس بیاویزندو در روزگار او ملک شام انطیاخوس بود و شهر انطاکیه وی کرد و آن شهر بدو باز خوانند و این بطلمیوس بکارزار او رفت و او را بکشت . (مجمل التواریخ و القصص چ ١ص ١٢٦). پس از بطلمیوس سوم بتخت نشست . (٢٢١-٢٠٤ ق .م .). در این زمان دولت بطالسه نیمی از قدرت خود را از دست داد وی پادشاهی بود عیاش و دائم الخمر و چنانکه نوشته اند وقتی هوشیار بود که برای مراسم آداب مذهبی حاضر میشد. از این رو او را تری فُن نامیدند که بمعنی سست یا گرم و نرم است . در زمان او معشوقه اش آگاتوکله نفوذی زیاد در امور دولتی داشت و بعد از او زنان بدعمل بر او مسلط بودند. در این زمان سوریه قوت گرفت و مصر چند شهر در آنجا از دست داد (صور و غیره ). فلسطین نیز از مصر جدا شد و در این زمان دولت بطالسه دریونان با مقدونیه ضدیت میکرد تا بجنگ فیلیپ پادشاه مقدونیه با اِتولیان یونانی خاتمه دهد. از کارهای این پادشاه معبدی است که برای هومر شاعر حماسی معروف یونان ساخته است . (از ایران باستان چ ٢ جیبی ص ٢١٥٥).