بوییدن
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
بوییدن . [ دَ ] (مص ) بوکردن شخص چیزی را. (آنندراج ). استشمام کردن . بوی کردن . (فرهنگ فارسی معین ) : بجای مشک نبویند هیچ کس سرگین بجای باز ندارند هیچ کس ورکاک . ابوالعباس . جهان را بکوشش چه جویی همی گل زهر خیره چه بویی همی . فردوسی . بدان بازجستن همی چاره جست ببویید دست سیاوش نخست . فردوسی . ببوییدم او راوزآن بوی او برآمد ز هر موی من عبهری . منوچهری . جامه ای بفکن و برگرد به پیرامن جوی هر کجا تازه گلی یابی از مهر ببوی . منوچهری . تا همی خوانی تو اشعارش همی خایی شکر تا همی گویی تو اشعارش همی بویی سمن . منوچهری . چون نپوشی چه خز و چه مهتاب چون نبویی چه نرگس و چه پیاز. ناصرخسرو. آن ماهی را که یونس پیغمبر در شکم او بود، میبوییدند. (قصص الانبیاء ص ١٣٥). هرکه نشنیده است روزی بوی عشق گو به شیراز آی و خاک ما ببوی . سعدی . کدامین لاله را بویم که مغزم عنبرآگین شد چه ریحان دسته بندم چون جهان گلزار می بینم . سعدی . حافظم گفت که خاک در میخانه مبوی گو مکن عیب که من مشک ختن می بویم . حافظ. زلف چون عنبر خامش که ببوید هیهات ای دل خام طمع این سخن از یاد ببر. حافظ. ◄ بوی دادن غیرمعروف . (آنندراج ) (فرهنگ فارسی معین ). بوی آمدن . بو دادن . پراکندن رایحه : همی از لبت شیر بوید هنوز که زد بر کمان تو از جنگ توز. فردوسی . جهان خرم و آب چون انگبین همی مشک بویید خاک زمین . فردوسی . همه رنگ شرم آید از گردنت همه مشک بوید ز پیراهنت . فردوسی . بخندد همی باغ چون روی دلبر ببوید همی خاک چون مشک اذفر. فرخی . مردمی آزادمردی زو همی بوید بطبع همچنان کز کلبه ٔ عطار بوید مشک و بان . فرخی . مشک آن است که ببوید، نه آنکه عطار بگوید. (گلستان ). نیاساید مشام از طبله ٔ عود بر آتش نه، که چون عنبر ببوید. سعدی .