بیض
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
بیض . [ ب َ ] (ع اِ) تخم هر جانور. (یادداشت مؤلف ). نطفه . ج، بیوض . (مهذب الاسماء). ♦ بیض السمک ؛ تخم ماهی . اشبل . (یادداشت مؤلف ). ◄ خایه ٔ مرغ . (ترجمان جرجانی ). تخم مرغ . ♦ بیض الاوز ؛ خایه ٔ مرغابی . ♦ بیض البط ؛ خایه ٔ قاز، مرغابی . ♦ بیض الحباری ؛ خایه ٔ کبک . ♦ بیض الحجل ؛ خایه ٔ کبک . ♦ بیض الحمام ؛ خایه ٔ کبوتر. ♦ بیض العصافیر ؛ بیضه ٔ گنجشک . خایه ٔ گنجشک . ♦ بیض النعام ؛ خایه ٔ شترمرغ . (از اختیارات بدیعی والفاظ الادویه ). ♦ بیض حمام ؛ نوعی خرما (وجه تسمیه آنکه شبیه به تخم کبوتر است ). (از دزی ج ١ ص ١٣٥). ♦ بیض مسلوخ، بیض مسلوق ؛ تخم مرغ جوشانیده یا بریان کرده . (الفاظ الادویه ). ◄ مغز. ♦ بیض الریح ؛ تخمهایی که بارور نشده است . (از دزی ج ١ ص ١٣٥). ♦ بیض الشلجم ؛ مغز شلغم . ♦ بیض القنبیط ؛ مغز ترب . ♦ بیض الکرنب ؛ (از قانون بوعلی چ طهران ص ٣٤١)؛ مغز کلم . (از دزی ج ١ ص ١٣٥). ♦ بیض کمون ؛ تخم گشنیز. ◄ آماس دست اسب و هو من العیوب الهینة. (منتهی الارب ) (از ناظم الاطباء). آماس که در دست اسب باشد. (مهذب الاسماء). برآمدگی است بشکل ورم یا غده در دست اسب و از عیوب ناچیز است . (از لسان العرب ).
بیض . [ ب َ ] (اِخ ) ذوالبیض ؛ نام محل پستی است از اسافل دهناء. (از معجم البلدان ).
بیض . [ ب َ ] (اِخ ) ذوبیض ؛ زمینی است میان جبلة و طخفة. (از معجم البلدان ).