تاهیتی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
تاهیتی . (اِخ ) «تاییتی » یا «اُتاییتی » یا «اُتاهیتی » از جزایر اصلی مجمعالجزایر پولی نزی و از مستعمرات فرانسه در اقیانوسیه است که در وسطاقیانوس آرام و در انتهای شرقی پولی نزی واقع است . مساحتش در حدود ١٠٤٨ کیلومتر مربع است و ٣٠٥٠٠ تن سکنه دارد و مرکز آن «پاپیت » که تنها شهر مهم این جزیره است . جزیره ٔ تاهیتی از دو قطعه خاک آتشفشانی متصل بهم تشکیل یافته است که بوسیله تنگه ٔ «تاراوَاُ» بیکدیگر پیوسته شده اند. سرزمینی است کوهستانی و بلندترین کوههای آن «اوروهِنا» است . اطراف این جزیره از بریدگی های شدید و تند و از سنگهای مرجانی احاطه شده است . در منطقه ٔ حاره واقع و هوای آن بر اثر کوهستانی بودن و تأثیر آب دریا نسبةًگرم و سالم و خوش میباشد. ساکنین جزایر پولی نزی دارای خصایل و آداب مطبوع و ملایم میباشند و مردم تاهیتی هم در این صفات با ساکنین جزایر مذکور مشترکند. اهالی تاهیتی بزبان پولی نزی تکلم کنند و ابتدا با روشهای اولیه و ساده بکار کشاورزی اشتغال داشتند پس از ورود مردم اروپا بدان سرزمین و راهنمایی آنان وضع کشاورزی بومیان تا حدی تغییر کرد. محصول آنجا عبارتست از: موز، پرتقال، لیمو، وانیل، نارگیل، نیشکر، توتون، ذرت و غیره . مردم بومی علاوه بر کار کشاورزی بصید ماهی و خرچنگ و مروارید هم می پردازند. این جزیره بسال ١٦٠٥ م . بوسیله ٔ «کیرو» کشف و بسال ١٧٦٧ بوسیله ٔ «والی » شناخته شد. اهالی تاهیتی در نیمه ٔ اول قرن نوزدهم بوسیله ٔ مبشرین کاتولیک و پرتستان تبلیغ شدند و به دین مسیح درآمدند. در سالهای ١٨٤٢-١٨٤٦ م . بین فرانسه و انگلستان بر سر تصاحب آن جدالهائی درگرفت ولی بالاخره بسال ١٨٨٠ در زمره ٔ مستملکات فرانسه درآمد.