ترانسوال
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
ترانسوال . [ تْرا / ت ِ س ْ ] (اِخ ) مملکتی است در جنوب آفریقا. (فرهنگ نظام ). نام کشوری است در جنوب افریقا دارای معادن طلا و الماس . جمعیت آن متجاوز از دومیلیون نفر است و پایتختش شهر پریتوریا. این کشور سابقاً مستقل بوده ولی اکنون جزو اتحادیه ٔ جنوب افریقا یعنی از دمینیون های انگلیسی می باشد. (ناظم الاطباء). یکی از ایالات متحده ٔ افریقای جنوبی است که ٢٨٦٠٥٢ کیلومتر مربع وسعت و ٤٨٠٢٠٠٠ تن سکنه دارد. اهالی این سرزمین از بوئرها هستند و مرکز این ایالت پرتوریا و شهر عمده ٔ آن ژوهانسبورگ است . معادن طلا و الماس و نفت این ناحیه معروف است . در ابتدای سال ١٨٣٦ م . جزو مستعمرات هلند قرار گرفت و در سال ١٨٤٩ جمهوری افریقای جنوبی را تشکیل داد و دولت انگلیس در سال ١٨٥٢ آن را برسمیت شناخت و از سال ١٨٧٧ تا ١٨٨١ تحت حمایت بریتانیای کبیر بود و بسال ١٨٨١ مستقل گردید ولی جزو خراج دهندگان انگلستان بشمار می آمد. در سال ١٨٨٤ که معادن طلای این سرزمین کشف گردید گروه بی شماری به آنجا روی آوردند و تقاضاهای مهاجرین تازه وارد که مورد حمایت دولت انگلستان نیز بودند هیجانات شدیدی را بسال ١٨٩٥ در آن سرزمین بوجود آورد. تحریکات پی درپی دولت انگلستان کروگر رئیس جمهوری ترانسوال را ناگزیر ساخت که وضع کشور خود را با امپراطوری انگلستان یکسره سازد، از این روی با دولت ارانژ متحد شد و بدولت انگلستان یکسره اعلان جنگ داد و بالغ بر دو سال و نیم این جنگ طول کشید. در سال ١٩٠٢ بدون آنکه ترانسوال شکست خورده باشد از جنگ خسته شد وناگزیر به قبول خراج پردازی بدولت انگلستان گردید. در سال ١٩١٠ این کشور مانند ایالتی وارد جرگه ٔ اتحادیه ٔ افریقای جنوبی گردید. در قاموس الاعلام ترکی آمده :... ترانسوال میان رودخانه ٔ وال و لیپوپو ممتد گردیده است ... و از جنوب به ارانژ و ناتال و از مشرق به زولو و موزامبیک و از شمال و مغرب به پچوانه محدود است ... رودهای متعددی دارد که بیشتر آنها به خلیج لیپوپو میریزد. بزرگترین آنها رودخانه ٔ اولیفانت است ...