تسالونیک
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
تسالونیک . [ ت ِ ل ُ ] (اِخ ) سالونیک بندری است در مقدونیه ٔ یونان که ٣٧٧٠٠٠ تن سکنه دارد و یکی از مراکز صنعتی و تجارت یونان است . هاکس در قاموس کتاب مقدس، ذیل تسالونیکی آرد: معنی این لفظ غلبه ٔ بر تسلی می باشد. آن بندری است از قسمت دوم مقدونیه که در سر خلیج ترمای به مسافت ٢٧ میل از پلاه و ٦٧ میل از امفپولس واقع است . اعمال رسولان ١٧:١. خلیج مسطور بواسطه ٔ وجود گرمابهای طبیعی ثرما خوانده شد و چون بر راه کناتیا واقع بود بدان واسطه نیکو گشته بود و راه اتصالی بین شهر رومیه و تمام اطراف شمالی دریای یوجان بود بنابراین برای تجارت خوب و برای انتشار انجیل هم بر خشکی و هم بر دریا خیلی مناسبت داشت و در جذب سلونیان و بلغاریان به دین مسیح اسباب عمده ای بود. کسدر پسر انتی پطر این شهر را تخمیناً در سال ٣١٥ ق . م . دوباره بنا نمود و آن را به اسم زوجه ٔ خود تسلانیکا که خواهر اسکندر کبیر بود موسوم ساخت . در زمانی که امیلیوس پالس بعد از غلبه بر مقدونیه آن سرزمین را به چهارقسمت تقسیم کرد، این شهر حاکم نشین قسمت دوم و پایتخت رومانیان گردید... پولس فعالیتهای دینی قابل توجهی در این سامان معمول داشت و چند بار باین شهر رفت . این شهر در سال ٩٠٤ م . بدست قشون اسلام فتح شدو سپس در سال ١٤٣٩ م . بدست ترکها افتاد و در تمام این ادوار مسکن گروهی از یهودیان و مسیحیان بود. این شهر اکنون دارای ستونهای شکسته از آثارقدیم و قطعات حجاری شده است و مساجدی که اکنون در آنجا یافت میشود قبلا از کلیساهای مسیحیان بوده است . هنگامی که پولس، مقدونیه را بقصد آتن ترک کرد، تیموتیوس (تیموتاوس .رجوع به همین کلمه شود). و سیلاس را در تسالونیک گذاشت تا مؤمنان را در ایمان ثابت و برقرار گردانند و بعد از آن به کلیسای این شهر دو نامه نوشت . اولی بسال ٥٢ - ٥٣ م . در قزنتس نگاشته شد. و رجوع به قاموس کتاب مقدس ص ٢٥٤ و سالونیک و سلانیک شود.