تفاوت

(تَ وُ) [ ع. ] (مص ل.) از هم جدا و دور شدن، فرق و اختلاف دایمی داشتن.<br>

(تَ وُ) [ ع. ] (مص ل.) از هم جدا و دور شدن، فرق و اختلاف دایمی داشتن.

تفاوت . [ ت َ وُ / وِ / وَ ] (ع مص ) از هم جدا و دور شدن دو چیز. و هو علی غیر القیاس لان المصدر من تفاعل بضم العین الا ما روی فی هذالحرف . (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). به هر سه حرکات واو درست باشد مگر ضمه افصح است بمعنی دوری میان دو چیز و این خلاف قیاس مخصوص به همین لفظ است . (غیاث اللغات ) (آنندراج ). تباعد و اختلاف بین دو چیز، ضم واو بر قیاس است مکسور یا مفتوح خواندن نادر بود. و بمعنی تباین دو چیز در فضل بودو از این معنی است قول پروردگار : الذی خلق سبع سموات طباقاً ماتری فی خلق الرحمن من تفاوت فارجع البصر هل تری من فطور. (قرآن ٦٧ / ٣) (از اقرب الموارد). ◄ عیب . قوله تعالی ماتری فی خلق الرحمن من تفاوت . (ایضاً) (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). رجوع به ماده ٔ قبل شود. ◄ اختلاف و عدم موافقت و فرق و امتیاز و نقاضت و جدایی و دوری و مسافت و فاصله . (ناظم الاطباء). فرق . اختلاف : میان خواجه ٔ تو و میان خواجه ٔ من تفاوت است چنان چون میان زر وگمست . فرخی . اگر مادرش [ حسنک ] جزع نکرد و چنان سخن بگفت طاعنی نگوید که آن نتواند بود که میان مردان و زنان تفاوت بسیار است . (تاریخ بیهقی چ ادیب ص ١٩٠). وگر گویی که در معنی نیند اضداد یکدیگر تفاوت از چه سان باشد میان صورت و اسماء. ناصرخسرو. در روی توروی خویش بینند این است تفاوت نشانها. خاقانی . لشکر چون تفاوت هر دو طرف مشاهده کردند از خدمت الیسع دور ونفور شدند. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی چ ١ تهران ص ٣١٧). صلاح کار کجا و من خراب کجا ببین تفاوت ره از کجاست تا بکجا. حافظ. ♦ امثال : تباین است ز شاخ نبات تا بوره تفاوت است زآب حیات تا غسلین . بدر جاجرمی (از امثال و حکم دهخدا ص ٥٤٩). نظیر: چه نسبت خاک رابا عالم پاک ... چراغ مرده کجا شمع آفتاب کجا... (امثال و حکم ایضاً ج ١ ص ٣٣٠).

اختلاف، افتراق، امتیاز، تباین، توفیر، فرق، مبانیت، مغایرت تفاضل (متضاد: تماثل)

فرق، تمایز، افتراق، عدم همانندی، عدم موافقت، عدم تشابه عدم تساوی، نابرابری کسری، مابه‌التفاوت، مابه‌الاختلاف، باقیمانده، اختلاف، عدم مطابقت گوناگونی، ناهمگنی شقاق، مناقشه مغایرت، عدم تطبیق انحراف جنسی، انحراف دگرگونی، صیرورت، تحول، تغییر، تبدیل وجوه افتراق

نایکسانی، ناوابستگی، ناهمی، ناهمگونی، ناهمسویی، ناهمسانی، ناهمتایی، ناسپاسی، ناسانی، ناسازی، ناسازواری، ناسازگاری، ناجور بودن، گونه‌گونی، گوناگونی، دوگانگی، دوری، دوتیرگی، دگرمانی، جدایی، برفرودی