تونس

تونس . [ ن ِ / ن ُ ] (اِخ ) تختگاه بلاد افریقیه که از ویرانی مدینه ٔ قرطاجنه آباد گردید. (منتهی الارب ). نام باستانی آن ترسوس بوده . (دمشقی از یادداشت بخط مرحوم دهخدا). شهر و ناحیتی به شمال افریقیه میان جد و سوسه . (از ابن بطوطة از یادداشت ایضاً). پایتخت کشور تونس که در منتهی الیه خلیج تونس در دریای مدیترانه واقع است و ٤١٠٠٠٠ تن سکنه دارد. (از لاروس ). شهری است از ناحیت مغرب بر کران دریا و نخستین شهری است که برابر اندلس است . (حدود العالم ). رجوع به طرسوس و الحلل السندسیة و عیون الانباء و نزهةالقلوب و شدالازار و قاموس الاعلام ترکی و ماده ٔ بعد شود.

تونس . [ ن ِ / ن ُ ] (اِخ ) کشور جمهوری تونس که به افریقای شمالی و بر کرانه ٔ دریای مدیترانه قرار دارد. پایتخت آن شهر تونس و وسعت خاکش ١٥٦٠٠٠ کیلومترمربع است . شهرهای عمده ٔ این کشور سفاکس، بیزرت گابس، که روآن، و سوس می باشند و ٣٤٠٠٠٠٠ تن سکنه دارد.این کشور از شمال و مشرق به دریای مدیترانه و جنوب شرقی به لیبی و جنوب غربی و مغرب به کشور الجزائر محدود است . قسمت شمالی این کشور کوهستانی و در سلسله ٔ جبال اطلس قرار دارد. این منطقه که از دره های سرسبز و خرم تشکیل یافته است چه از جهت کشاورزی و چه از جهت منابع زیرزمینی سرشار از ثروت است . نواحی جنوبی آن دشت و قسمتی از صحرای افریقا را تشکیل میدهد که قسمت اعظم آن بر اثر مجاورت با دریای مدیترانه آبادان وسرسبز است . این کشور یکی از مراکز فلاحتی و محصول عمده ٔ آن گندم و جو و انگور و خرما و زیتون است و منابع زیرزمینی آن حائز کمال اهمیت است و مهمترین محصول آن فسفات، آهن، سرب، روی و منگنز است . سرزمین تونس در حدود قرن یازدهم تا هفتم پیش از میلاد مسیح در تصرّف فنیقی ها درآمد و سپس به کارتاژ منضم شد و با رومیها رقابت داشت آنگاه در سال ١٤٦ ق .م . مغلوب گردید و سپس در قرن پنجم میلادی در تصرف وندل ها که از اقوام قدیمی ژرمن بودند درآمد و در قرن هفتم میلادی بوسیله ٔ قوم عرب اشغال گردید و در سال ١٥٧٤ م . جزو امپراتوری دولت عثمانی درآمد و در سال ١٨٨١ م . در تحت حمایت دولت فرانسه قرار گرفت و چون در جنگ دوم جهانی با متفقین همکاری قابل ستایشی معمول داشت . پس از پایان جنگ مقدمات استقلال این کشور فراهم گردید و در سال ١٩٥٤ م . استقلال داخلی یافت و در سال ١٩٥٥ م . مستقل گردید ودر سال ١٩٥٧م . به رهبری حبیب بورقیبه رژیم جمهوری در این کشور استقرار یافت . (از لاروس ). رجوع به فرهنگ فارسی معین ج ٥ و معجم البلدان و ناظم الاطباء شود.