تیار

تیار. (اِ) تاج سلطان فارس و ماد و تیار پاپ نیز به تقلید از آن ساخته شده است . و دراویش نیز امروز کلاهی به همین شکل دارند.(یادداشت بخط مرحوم دهخدا) : پارسی ها... کلاهی نمدین که خوب مالیده بودند و آن را تیار می گفتندبر سر... (ایران باستان ج ١ ص ٧٣٢). کلاه نمدی . (ایران باستان ج ١ ص ٧٣٢). طرز لباس را پارسی ها از مادیها اقتباس کردند. شاه لباسی از پارچه های گرانبها و تاجی بلند بر سر داشت که آن را مورخین یونانی گاهی تیار و در مواردی کیداریس می نامیدند. (ایران باستان ج ٢ص ١٤٦٣). رجوع به همین کتاب ص ١٣٩٨ و ص ١٥١٨ شود.

تیار. [ ت َی ْ یا ] (ع ص، اِ) موج دریا. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد). موج آب . (مهذب الاسماء): کالبحر یقذف بالتیار تیاراً. (اقرب الموارد) : این بگفت و در کشتی آز نشست وبه دریای تیار قرین شد. (نقض الفضائح ص ١٧٤). چنگیزخان بنفس خویش بدان بلاد رسید و تیار بلا از لشکر تتاردر موج بود. (جهانگشای جوینی ). ◄ مرد متکبر شوریده عقل لاف زن . (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء) (ازذیل اقرب الموارد): رجل تیار؛ ای تیاه . (ناظم الاطباء). ◄ قطع عرقاً تیاراً؛ ای سریعالجریة. (منتهی الارب ) (از اقرب الموارد) (از ناظم الاطباء). جلدرفتار و جهنده و مواج . (غیاث اللغات ) (آنندراج ).

تیار. [ ت َی ْ یا / ت َ ] (ص ) درست . تمام . راست . کامل . مهیا. معد. صحیح . طیار. درست تیار. تمام و تیار. رجوع به طیار شود. (از یادداشتهای مرحوم دهخدا). مهیا و آماده و حاضر. و آنچه در محاورت گویند که فلان چیز تیار است ؛ یعنی درست و مهیاست . به معنی مجاز باشد از معنی لغوی ؛ یعنی فلان چیزاز باعث درستی خود جهنده و جلدرفتار است بسوی استعمال ؛ ای مقتضی استعمال است . پس لفظ تیار عربی است . کسانی که فارسی گمان برند خطا است . و در بهار عجم و چراغ هدایت و سراج اللغات نوشته اند که برای معنی آماده و مهیا طیار به طاء مهمله است چه در اصل اصطلاح میرشکاران است که چون جانور شکاری از گریز برآمده مستعد وآماده ٔ پرواز و شکاراندازی میشود، گویند که این جانور طیار شده و چون به این معنی شهرت گرفته مجازاً هرشی ٔ مهیا را طیار گویند. پس تیار و طیار به هر دو طور صحیح باشد. (غیاث اللغات ) (آنندراج ) : بدولت ار نزنم پا چو چرخ کوزه گری خمیرمایه ٔ رزقم نمی شود تیار. اثر (از آنندراج ). ♦ تیار شدن ؛ مستعدو آماده شدن . (ناظم الاطباء).