ثقیل
/vâže/
لغتنامه دهخدا
(ثَ) [ ع. ] (ص.)<BR>۱- گران، سنگین. مق خفیف، سبک.<BR>۲- گران جان.<BR>۳- سخت بیمار.<BR>۴- یکی از هفده بحر اصول موسیقی.<br>
فرهنگ فارسی معین
(ثَ) [ ع. ] (ص.) ۱- گران، سنگین. مق خفیف، سبک. ۲- گران جان. ۳- سخت بیمار. ۴- یکی از هفده بحر اصول موسیقی.
لغتنامه دهخدا؛ نسخه SQL
ثقیل . [ ث َ ] (ع ص ) گران . وزین . سنگین .مقابل خفیف، سبک . گران سنگ . گران به وزن . ◄ گران جان . آنکه صحبت وی را ناخوش دارند. (منتهی الارب ). خَلنفَع. ناکس . شبشت . شبست . دهلب : چون بخواند نامه ٔ خود آن ثقیل داند او که سوی زندان شد رحیل . مولوی . ♦ امثال : کل شی ٔ من الثقیل ثقیل ؛ از گرانان بود گران همه چیز. (امثال و حکم از قابوسنامه ) ◄ سخت بیمار. بیماریش سنگین شده . ثاقل . مرد آرمیده . ◄ دیرفعل . ◄ دژگوارد.بدگوارد. که دیرگوارد. بطی ٔ الانهضام . سنگین . دیر هضم . دیرگوار. ◄ نام دردی است که عضو از آن گران معلوم میشود. (غیاث اللغة). ج، ثِقال و ثُقل و ثُقلاء. ◄ ثقیل الظهر؛ بسیار عیال . ◄ درهم ثقیل ؛ به وزن درهمی و دو دانک در هم بوده است .
ثقیل . [ ث َ ] (اِخ ) نام پسر یکی از سلاطین روم : ابر میسره پور قیصر ثقیل ابر میمنه قیصر و کوس و پیل . فردوسی (لغت نامه ٔ شاهنامه ٔ ولف ص ٧٢٥). شاید این لفظ ثفیل باشدصورتی از تئوفیل .
مترادف و متضاد
سنگین، گران، وزین، هوار دیرهضم، ناگوار ناخوشایند (متضاد: سبک، خوشگوار، خوشایند)
فرهنگ واژگان سره
گران، گرانبار، گران، سنگین