جریده نگاری
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
جریده نگاری . [ ج َ دَ / دِ ن ِ ] (حامص مرکب ) نوشتن روزنامه یا مجله یا نشریه های مرتب روزانه یا هفتگی یا ماهانه که مندرجات آنها گاه سیاسی و خبری و اجتماعی است وگاه علمی و فنی و ادبی . و در عصر حاضر جریده ها یا مطبوعات تأثیر بسیاری در پیشرفت تمدن ملتها دارند. تاریخ جریده نگاری در ایران : در سال ١٢٦٦ هَ. ق . مقارن تأسیس دارالفنون به همت رادمرد مترقی میهن پرست میرزا تقی خان امیرکبیر فراهانی (صدراعظم ) تحولات فرهنگی و مترقیانه ٔ دیگری نیز آغاز گشت و جراید و مطبوعات بشیوه ٔ امروزی نیز در ایران رواج یافت هر چند نخستین روزنامه ٔ فارسی با روشی نوین در ٢٥ محرم ١٢٥٣ هَ . ق . بسرپرستی میرزاصالح شیرازی بدون نام خاص چاپ و منتشر گشت و شامل گزارش دربار محمدشاه بود وآنگاه بوقایع اتفاقیه شهرت یافت و سپس به جریده ٔ علیّه دولت ایران معروف شد و این امر در چهارمین سال سلطنت محمدشاه روی داد. در ١٢٥٥ هَ . ق . روزنامه ٔ نظامی دولت علیه ٔ ایران چاپ و منتشر شد و در ١٢٩٤ هَ . ق . نخستین مجله بنام گنجینه ٔ معنوی در تبریز انتشار یافت و در سال ١٢٨٢ هَ . ق . نخستین جریده ٔ فکاهی بنام اطلاع در بوشهر منتشر گشت و آنگاه جریده های فکاهی شیخ چغندر، بهلول، حشرات الارض، شیدا و بعدها ناهید و حلاج و توفیق و نسیم شمال در تهران پدید آمد. روزنامه ٔوقایع اتفاقیه بطور هفتگی نخست در ربیع الاول سال ١٢٦٧ هَ . ق . با چاپ سربی در چهار صفحه و سپس در ٨ صفحه منتشر گشت روزنامه ٔ مزبور از شماره ٔ ٤٧١ ببعد بوسیله ٔ نقاش نامور میرزاابوالحسن غفاری بشیوه ٔ مصور چاپ می شد و از صفر ١٢٧٧ هَ . ق . شماره ٔ ٤٧٢ بروزنامه ٔ دولتی مشهور گشت و از شماره ١٢٨٦ بار دیگر به روزنامه ٔ دولت علیه ٔ ایران نامیده شد و سرانجام در سال ١٢٩٨هَ . ق . تعطیل گردید. و رفته رفته جای آن را روزنامه ٔ (ایران ) گرفت که انتشار آن در سال ١٢٦٧ هَ . ق . آغاز گشت و در سال ١٣٢٤ هَ . ق . منحل گردید. مرحوم علیقلی میرزا اعتضاد السلطنة رئیس دارالفنون و وزیر علوم (١٢٧٢ هَ . ق .) در رواج چاپ و نشر جراید سهمی بسزاداشت و روزنامه های ایران، مریخ و علمی در روزگار وی نشر می یافت و کارکنان دولت مجبور بوده اند از حقوق خود آنها را بخرند. در ١٤ جمادی الاخر ١٣١٦ هَ . ق . نخستین شماره ٔ روزنامه ٔ خلاقة الحوادث منتشر گشت این روزنامه بجز روزهای یکشنبه و جمعه همه روزه نشر می یافت در دوران سلطنت ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه روزنامه ٔ مصور شرف به مدیریت اعتماد السلطنه منتشر گردید. آنگاه ادیب الممالک جریده ٔ نوروز و ناظم الاسلام روزنامه ٔ مظفری بوشهر و مجدالاسلام کرمانی جریده ٔ ندای وطن ومیرزا حسن رشدیه جریده ٔ مکتب و تهران را نشر می دادند. مرحوم سید جمال الدین اسدآبادی نیز در پیشرفت جراید کوششی مردانه داشت و روزنامه ٔ عروةالوثقی را در پاریس و ضیاءالخافقین را در لندن و معلم شفیق را در حیدرآباد دکن چاپ می کرد. میرزا ملکم نیز روزنامه ٔ قانون را در تبریز و تهران منتشر می ساخت . جرایدی که در رواج مشروطیت و نشر اندیشه های آزادیخواهی به نبرد پرداخته اند عبارت اند از: حبل المتین به مدیریت مؤیدالاسلام در کلکته و ملانصرالدین بقلم میرزاجلیل در قفقاز و جریده ٔقانون بقلم میرزاملکم خان و جریده ٔ اختر بقلم حسنخان در اسلامبول و حکمت به خامه ٔ میرزا مهدی خان تبریزی در قاهره و ثریا و پرورش بوسیله ٔ میرزاعلیخان کاشانی در مصر و صور اسرافیل بقلم مرحوم دهخدا و میرزاجهانگیرخان در تهران . همچنین تقی زاده و محمدعلی تربیت مجله ٔ گنجینه ٔ فنون را در تبریز منتشر می کردند و سید حسین خان عدالت جریده ٔ عدالت را نشر می داد. روزنامه های مصور آذربایجان و حشرات الارض را حاج میرزاآقا بلوری در تبریز اداره می کرد. از جمله روزنامه های پیش از مشروطیت باید به جراید انجمن ایالتی تبریز جریده ٔ شفق (از دکتر شفق ) جریده ٔ تبریز (از اسماعیل یگانی و محمود غنی زاده ) ناله ٔ ملت (از میرزاآقا ناله ) مکافات (ازآقاخان مکافات در خوی ) مساوات (از مرحوم سید رضا مساوات ) ملاعمو (از طرف انجمن اسلامیه ). شیدا، خاورشمس (از طالب اف در اسلامبول )، مجاهد. (از ابوالضیاء)، اتحاد به نام انجمن اتحاد (که مرکز کار ستارخان بود) و جریده ٔ ایران نو بوسیله ٔ تقی زاده و محمدامین رسول زاده (١٣٢٢ هَ . ق .) و بعدها کاوه (تقی زاده ) و مجله ٔ ایرانشهر و فرنگستان (در برلین ) و رستاخیز (در مصر) اشاره کرد. اینک فهرستی ازجرائد انتشار یافته بترتیب حروف تهجی با ذکر نام مدیر و تاریخ انتشار آنها بجهت اهمیتی که در فرهنگ و مشروطیت داشته اند آورده میشود: ♦ آئین ورزش ؛ (مجله ) به مدیریت سیدمحمدخان شعاع در ١٣١٤ هَ . ش . در تهران . ♦ آئینه ؛ به مدیریت مرتضی شعاع السادات بسال ١٣٢٩ هَ . ق . در شیراز. ♦ آئینه ؛ به مدیریت حسنعلی خان حکمت بسال ١٣٠٥ هَ . ق . در شیراز. ♦ آئینه افکار؛ در دو نوبت بسال ١٣٠٢ و ١٣٠٤ در تهران نشرشده . ♦ آئینه ٔ ایران ؛ به مدیریت امیر جلیلی بسال ١٣٠٨ هَ . ش . در تهران . ♦ آئینه ٔ جنوب ؛ به مدیریت جلال الدین حسینی بسال ١٣٠٤ هَ . ش . در کرمان . ♦ آئین خلقت ؛ به مدیریت منکو قاآن ذوالخبر بسال ١٣٤٢ هَ . ق . در تهران . ♦ آئینه ٔ شمال ؛ به مدیریت علی اصغر جلیلی مژده بسال ١٣٠٥هَ . ش . در رشت . ♦ آئینه ٔ عرفان ؛زیر نظر وزارت فرهنگ افغان بسال ١٣١٣ هَ . ش . ♦ آئینه ٔ غیب نما؛ به مدیریت ملک المورخین ١٢٨٦ هَ . ش . در تهران . ♦ آدمیت ؛ به مدیریت عبدالمطلب یزدی بسال ١٣٢٥ هَ . ق . در تهران . ♦ آدمیت ؛ به مدیریت رکن زاده ٔ آدمیت در سال ١٣٠٥ هَ . ش . هفتگی، در شیراز. ♦ آذر؛ بسال ١٣٠١ هَ . ش . ماهانه در تهران نشر شد. ♦ آذر؛ به مدیریت زین العابدین فروزش بسال ١٣٤١ هَ . ق . در تهران . ♦ آذر؛ به مدیریت دکتر علی اکبر پیشوا بسال ١٣٤٣ هَ . ش . هفتگی در تبریز. ♦ آذرآبادگان ؛ به مدیریت دکترعلی اکبر پیشوا بسال ١٣٤٣ هَ . ش . هفتگی در تبریز. ♦ آذربایجان ؛ به اخبار دارالسلطنه ٔآذربایجان رجوع شود. ♦ آذربایجان ؛ اولین روزنامه ای است که در مشروطیت بسال ١٣٢٤ هَ . ق . به مدیریت علیقلی مدیر احتیاج سابق در تبریز با چاپ سربی نشر شده . ♦ آذربایجان ؛ به مدیریت محسن بسال ١٣٣٧ هَ . ق . هفتگی در تبریز نشر شده . ♦ آراود؛ (صبح ) به مدیریت یوسف بزبان ارمنی بسال ١٩٠٩ م . در تبریز. این روزنامه ارگان حزب داشناکسیون و سال انتشار آن مطابق با٣٠ - ١٣٢٧ هَ . ق . است . ♦ ابلاغ ؛ به مدیریت میرزا علی آقا ابلاغ جهرمی بسال ١٣٠٣هَ . ش . در شیراز. ♦ ابلاغ ؛ مجله هفتگی بسال ١٣٠٦ هَ . ش . در تهران . ♦ ابلاغ ؛ مجله هفتگی بسال ١٣١٢ هَ . ش . در ارومیه . ♦ اتحاد؛ به مدیریت میرزااحمد به سال ١٣٢٤ هَ . ق . در تبریز. ♦ اتحاد؛ به مدیریت معتمدالاسلام رشتی بسال ١٣٢٥ هَ . ق . در تهران . ♦ اتحاد؛ ارگان انجمن اتحاد تبریز به مدیریت محمدعلی خان تربیت بسال ١٣٢٦ هَ . ق . در تبریز. ♦ اتحاد؛ مجله ٔهفتگی بسال ١٣٢٨ هَ . ق . در شهر یزد. ♦ اتحاد؛ به مدیریت شیخ موسی بسال ١٢٩٣ هَ . ش . در همدان . ♦ اتحاد؛ به مدیریت سید کاظم خان سرکشیک زاده بسال ١٣٠٠ هَ . ش . در تهران . -اتحاد؛ به مدیریت برهان الدین بسال ١٣١٠ هَ . ش . در افغان . ♦ اتحاد اخوت ؛ به مدیریت میرزاحسین خان اخوت بسال ١٣٠٤ هَ . ش . در تهران . ♦ اتحاد اسلام ؛ به مدیریت حسین خان پرتو بسال ١٣٣٤ هَ . ق . در شیراز. ♦ اتحاداسلام ؛ به مدیریت شیخ حسین لنکرانی بسال ١٣٤٢ هَ . ق . در تهران ♦ اتحاد شرق ؛بسال ١٣٠٣ سه بار در تهران منتشر شده است . ♦ اتحاد مشرقی ؛ به مدیریت برهان الدین صاحب بسال ١٣٣٨ هَ . ق . درافغان . ♦ اتحادیه ٔ سعادت ؛ مجله ٔ هفتگی بسال ١٣٢٥ هَ . ق . در تهران . ♦ آتش ؛ بسال ١٣٠٣ هَ . ش . در تهران . ♦ آتش فشان ؛ به مدیریت میرزا علی آقا عزمی بسال ١٣٠٣ هَ . ش . در شیراز. ♦ آتشکده ؛ بسال ١٣٠٨ هَ . ش . در خراسان . ♦ اتفاق ؛ به مدیریت حبیب اﷲ عکاس باشی بسال ١٣٢٦ هَ . ق . در اراک . ♦ اتفاق ؛ به مدیریت حاج ابراهیم افشار بسال ١٢٨٩ هَ . ش . در ارومیه . ♦ اتفاق ؛ به مدیریت معصوم زاده و جمشیدزاده بسال ١٣٢٩ هَ . ق . در رشت . ♦ اتفاق اسلام ؛ به مدیریت سرور - جویا بسال ١٢٩٩ هَ . ش . در هرات . ♦ اتفاق کارگران ؛ بسال ١٢٨٩ هَ . ش . مطابق با ١٣٢٨ هَ . ق . بوسیله ٔ شورای متحده ٔ طابعین هر پانزده روز یکبار در تهران . ♦ آثار پرچم ؛ به مدیریت محمدرضااحتشام بسال ١٣٠٣ هَ . ش . در شیراز. ♦ احتیاج ؛ به مدیریت علی قلی صفراف بسال ١٣١٦ هَ . ق . هفتگی در تبریز. ♦ احشویروش ؛به مدیریت ابوالفضل غریب در ١٣٤٠ هَ . ق . در تهران . ♦ احیا؛ به مدیریت عبدالحسین ذوالریاستین بسال ٢٩ - ١٣٣٩ هَ . ق . در شیراز. ♦ اخبار؛ به مدیریت نصراﷲخان شیرازی بسال ١٣٣٤ هَ . ق .در کرمانشاه . ♦ اخبار؛ مجله ماهانه بسال ١٣٠٦ هَ . ش . در تهران . ♦ اخبار امروز؛ بسال ١٣٢٩ هَ . ق . در تهران . ♦ اخباردارالسلطنه آذربایجان ؛ این روزنامه که بنامهای روزنامه ٔ وقایع شهر مملکت محروسه ٔ آذربایجان و روزنامه ٔ ملتی مملکت آذربایجان و آذربایجان هم نوشته اند. سومین روزنامه ای است که بزبان فارسی بسال ١٢٧٥ هَ . ق . در تبریز منتشر شده و یک نسخه ٔ از آن که صفحه اول ندارد در کتابخانه ٔ دولتی برلین محفوظ است . ♦ اخبار ایرانی ؛ روزنامه ای است که احتمالاً در دهلی بسال ١٢١٢ منتشر شده است . ♦ اختر؛ به اختلاف هفتگی و روزانه به مدیریت محمد طاهری تبریزی در اسلامبول بسال ١٢٩٢ هَ . ش . منتشر شده است . ♦ اختردانش ؛ دو دوره بسال ١٢٩٧ هَ . ش . و ١٣٠١ هَ . ش . منتشر شده، دوره ٔ اول، به مدیریت میرزا محمدخان طهماسبی انتشار داشته است . ♦ اختر شرق ؛ در سال ١٣٠٣ هَ . ش . امتیازآن بنام محمدرضاخان خاتمی مهین الملک تصویب شده است . ♦ اختر شمال ؛ مجله ٔ هفتگی بسال ١٣٠٦ هَ . ش . در تبریز تأسیس شده است . ♦ اختر مسعود؛ به مدیریت عبدالوهاب گلشن ایرانپور بسال ١٣٣٨ هَ . ق . در اصفهان . ♦ اخگر؛ یک دوره از سال ١٢٩٩ تا ١٣٠٧ هَ . ش . به مدیریت فتح اﷲ خان وزیرزاده و دوره ٔ دوم از ١٣٠٧ تا ١٣٢٢ هَ . ش . در اصفهان نشرشده . ♦ اخلاق ؛ به مدیریت فرخ الدین پارسای بسال ١٢٩٣ هَ . ش . نشر شده . ♦ اخلاق ؛ بسال ١٢٩٩ بطور هفتگی در خراسان تأسیس شد. ♦ اخوت ؛ (تبریز) به مدیریت احمد بصیرت بسال ١٣٢٤ هَ . ق . ♦ اخوت ؛ (رشت ) بسال ١٣٢٨ هَ . ق . هفتگی نشر شده است . ♦ اخوت ؛ (بغداد) به مدیریت محمدتقی یزدی بسال ١٣٢٨ هَ . ق . در بغداد. ♦ اخوت ؛ (کرمانشاه ) به مدیریت عبداﷲ مستشار علی نعمتی بسال ١٣٠٧ هَ . ش . هفتگی در کرمانشاه . ♦ اخوت شیراز؛ به مدیریت عبدالکریم معروف علی بسال ١٣٢٦ هَ . ق . در شیراز. ♦ ادب ؛ در سه شهر تبریز، مشهد، تهران به مدیریت ادیب الممالک نشر شده . ♦ ادب ؛ به مدیریت احمدخان روحی بسال ١٣٣٧ هَ . ق . ماهانه در کرمان . ♦ ادب ؛ توسط محصلین مدرسه ٔ متوسطه ٔ تبریز بسال ١٣٣٨ هَ . ق . ماهانه در تبریز. -ادبی ؛ به مدیریت سعدالملک مافی بسال ١٣٣٦ هَ . ق . هر پانزده روز در تهران . ♦ ادبی ؛ مجله هفتگی بسال ١٣١٢ هَ . ش . در تبریز نشر شد. ♦ ارتقاء؛ مجله ٔ هفتگی بسال ١٣٠٢ هَ . ش . در تهران منتشر شده . ♦ اردوی همایون ؛ که قبلا بنام مرآت السفر و مشکوة الحضر بوده مشتمل بر وقایع سفر ناصرالدین شاه بسال ١٣٠٠ هَ . ق . به تصدی اعتمادالسلطنة نشرشده . ♦ اردیبهشت ؛ بسال ١٣٠٩ هَ . ش . در خراسان نشر شده . ♦ اردیبهشت ؛ به مدیریت علی اصغر حریری بسال ١٣٤٣ هفتگی در تبریز این روزنامه ارگان حزب داشناکسیون و سال انتشار مطابق با ٣٠ - ١٣٢٢٧ هَ . ق . می باشد. ♦ ارژنگ ؛ به مدیریت عبداﷲ وزیرزاده بسال ١٣٠٤ هَ . ش . در اصفهان . ♦ ارشاد؛ یک ورقه بزبان فارسی ضمیمه ٔ ارشاد ترکی به مدیریت ادیب الممالک در بادکوبه نشر شده . ♦ ارشاد؛ بمدیرت جواد تبریزی در تهران تأسیس شده . ♦ ارشالوس ؛ بزبان ارمنی بسال ١٢٩١ هَ . ش . هفتگی، در تهران نشر شده . ♦ ارغنون ؛ به مدیریت میرزاعباس خان کاظم زاده ٔ فرات بسال ١٣٠٤ هَ . ش . هفتگی، در تهران . ♦ آرمان ؛ به مدیریت دکتر شیرازپور پرتو بسال ١٣٠٩ هَ . ش . ماهانه، در تهران . ♦ ارمغان ؛ به مدیریت وحید دستگردی بسال ١٢٩٨ هَ . ش . ماهانه، در تهران . ♦ اروسباک ؛ بزبان ارمنی بسال ١٣١٣ هَ . ش . در تهران . ♦ ارومی ارتودوکسانا؛ بزبان کلدانی بسال ١٩٠٧ م . در ارومیه . ♦ آریا؛ امتیاز نشر آن در تبریز بنام احمدزاده ٔ دهقان در ١٣١٩ هَ . ش . تصویب شده و روزنامه ای به این نام در کرمانشاه به مدیریت محمدعلی محمدیان در ١٣٢٥ هَ . ش . نشر شد. ♦ آرین ؛ مجله هفتگی، بسال ١٣٣٣ هَ . ق . درشیراز نشرشده است . -آرین ؛ به مدیریت سیدعبدالحمید تقوی بسال ١٣٠٤ هَ . ش . در تهران . ♦ آزاد؛ بسال ٣ - ١٣٠٢هَ . ق . در دهلی نشرشده . ♦ آزاد؛ بسرپرستی مؤیدالاسلام (مدیرحبل المتین ) و به مدیریت سیدحسن کاشانی بسال ١٣١٧ هَ . ق . در کلکته بضمیمه ٔ روزنامه ٔ مفتاح الظفر نشر شده . ♦ آزاد؛ به مدیریت میرزارضاخان تربیت بسال ١٣٢٤ هَ . ق . هفتگی، در تبریز. ♦ آزاد؛ به مدیریت ملک المورخین بسال ١٣٢٧ هَ . ق . در تهران . ♦ آزاد؛ به مدیریت ابوالقاسم مراغه بسال ١٣٤٠ هَ . ق . هفتگی، در تبریز. ♦ آزاد؛ به مدیریت عبدالقدیر سبزواری بسال ١٣٠٢ هَ . ش . در مشهد. ♦ آزادی ؛ به مدیریت حسن ناجی قاسم زاده بسال ١٣٢٧ هَ . ش . به فارسی در اسلامبول منتشر شده . ♦ آزادی ؛ بگفته ٔ رابینو در تهران منتشر میشده و نمونه ای از آن در دست نیست . ♦ آزادی ؛ به مدیریت محمود آزاد بسال ١٣٤١ هَ . ق . در تهران . ♦ آزادی ؛ به مدیریت گلشن آزادی بسال ١٣٠٤ هَ . ش . در مشهد. ♦ آزادی چه چیز است ؛ بسال ١٣٢٦ هَ . ق . در تهران . ♦ آزادی دهقان . ♦ آزادی شرق ؛ به مدیریت سیف آزاد ابتدا در برلن و سپس در تهران تا سال ١٣٤٣ هَ . ق . نشر شده . ♦ آزادیستان ؛ به مدیریت تقی رفعت بسال ١٣٣٨ هَ. ق . در تبریز. ♦ ازدارار؛ (مجله ٔ هفتگی بزبان ارمنی ) بسال ١٩٠٤ - ١٩٠٨ م . در تبریز. ♦ آسایش ؛ به مدیریت حاج ابوالقاسم آزاد مراغه بسال ١٣٣٨ هَ . ق . در طهران . ♦ آسایش ؛ به مدیریت سالارظفر بسال ١٣٤٢ هَ . ق . در تبریز. و امتیاز روزنامه ٔ دیگری بنام آسایش به مدیریت زین العابدین خان قیامی برای نشر در تبریز در شورای عالی فرهنگ تصویب شده است . ♦ آستانه ٔ رضوی ؛ به مدیریت مؤیدالوزارة خراسانی بسال ١٣٤١ هَ . ق . در طهران . ♦ استبداد؛ تحت نظر انجمنهای سری بسال ١٣٢٥ هَ .ق . در طهران . ♦ استخر؛ به مدیریت محمد حسین استخر بسال ١٢٩٧ هَ . ش . در شیراز. ♦ استقامت ؛ به مدیریت لسان الملک بسال ١٣٤٠ هَ . ق . در طهران . ♦ استقامت ؛ به مدیریت اسداﷲ میرزائی تبریزی (رشاد)بسال ١٣٠٣ هَ . ش . در طهران . ♦ استقلال ؛ به مدیریت میرزا آقا معروف به ناله ٔ ملت ١٣٢٧ هَ . ق . در تبریز. ♦ استقلال ؛ بسال ١٣٠٩ هَ . ش . در طهران . ♦ استقلال ایران ؛ به مدیریت دکتر حسین خان کحال، ١٣٢٨ هَ . ق . درطهران . ♦ استقلال وطن ؛ به مدیریت ابوالقاسم خان کحال زاده، ١٣٠٤ هَ . ش . در طهران . ♦ استقة ارولیان ؛ مجله ٔ هفتگی بزبان ارمنی بسال ١١ - ١٣١٠ هَ . ق . در طهران . ♦ استوار؛ به مدیریت ابوالفضل طهماسبی بسال ١٣١٤ هَ . ش . در قم . ♦ اسرارالانصار؛ به مدیریت حاج حسین خان انصاری ١٣٢٩ هَ . ق . فقط یکشماره در اصفهان . ♦ اسرار جلالی، (هفتگی ) بسال ١٢٩٩ هَ . ش . در همدان . ♦ اسلام ؛ به مدیریت سید محمدعلی داعی الاسلام بسال ١٣٢٠ هَ . ق . در اصفهان . ♦ اسلام ؛ امتیاز آن به مدیریت میرزاعلی کازرونی بسال ١٣٠٥ هَ . ش . بطورهفتگی در شیراز از تصویب شورای عالی فرهنگ گذشته است . ♦ اسلامی ؛ به مدیریت (ع .م ) بسال ١٣٤١ هَ . ق . در طهران . ♦ اسلامیه ؛ (هفتگی ) به مدیریت ابوالقاسم ضیاءالعلماء ١٣٣٠ هَ . ق . در تبریز. ♦ اسلامیه ؛ (هفتگی ) به مدیریت احمد بصیرت بسال ١٣٢٦ هَ . ق . در تبریز. ♦ آسمان ؛ به مدیریت محمودعرفان بسال ١٣٤٢ هَ . ق . در طهران . ♦ آسیا؛ بسال ١٢٩٩ هَ . ق . ماهانه در طهران . ♦ آسیا؛ به مدیریت اسداﷲ فروهر بسال ١٣٤١ هَ . ق . در ابتدا هفتگی، در طهران . ♦ آسیا مرکزی ؛ به مدیریت (اس .ف ) بسال ١٣٠١ هَ .ش . در طهران . ♦ آسیای وسطی ؛ به مدیریت رحیم زاده ف . صفوی، ١٣٤١ هَ . ق . در طهران . ♦ آسیای وسطی ؛ در شماره ٧ سال ١٢ روزنامه ٔ توفیق، ضمن آگهی روزنامه ای به این نام ذکرشده است . ♦ اشراق ؛ (هفتگی ) بسال ١٣٢٦ هَ . ق . در طهران . ♦ آشفته ؛ (هفتگی ) بسال ١٣٠٨ هَ . ش . در خراسان . ♦ اصفهان ؛ به مدیریت اعتلاءالدوله بسال ١٣٢٥ هَ . ق . در اصفهان . ♦ اصلاح ؛ به مدیریت دکترجلیل مؤیدالحکماء بسال ١٣٢٦ هَ . ق . در پاریس . ♦ اصلاح ؛ به مدیریت محمدرضا بوشهری بسال ١٣٢٩ هَ .ق . به فارسی در بمبئی . ♦ اصلاح ؛ همان روزنامه فوق است که بطهران منتقل و نشر شده . ♦ اصلاح ؛ به مدیریت (ع - ح زاده خوئی ) ١٣٢٩ هَ . ق . هفتگی، درخوی . -اصول تعلیم ؛ از طرف وزارت فرهنگ ١٣٣٨ هَ . ق . نام این مجله قبلاً اصول تعلیمات بود. ♦ اصول تعلیمات ؛ از طرف وزارت فرهنگ بسال ١٢٩٨ هَ . ش . نشرشده و دوره ٔ دوم بنام اصول تعلیم منتشر شده است . ♦ اطاق تجارت ؛ (مجله ) به مدیریت عباس مسعودی ١٣٠٨ هَ . ش . در طهران . ♦ اطاق تجارت ایران و آلمان ؛ از طرف اطاق تجارت ایران و آلمان بسال ١٣١٥ هَ . ش . در برلین . ♦ اطلاع ؛ از طرف اداره انطباعات زمان ناصرالدین شاه (١٢٩٨ هَ . ق .) نشر شده و روزنامه ٔ دولتی است . ♦ اطلاعات ؛ به مدیریت حسینخان در سال ١٣٣٢ هَ . ق . هفتگی، در طهران . ♦ اطلاعات ؛ امتیاز آن، به مدیریت علی اکبرخان سلیمی در ١٣٠٤ هَ . ش .برای تهران تصویب شده است . ♦ اطلاعات ؛ به مدیریت عباس مسعودی بسال ١٣٠٥ هَ . ش . در طهران . ♦ اطلاعات روزانه ؛ به مدیریت مدبرالممالک هرندی ١٣٢٩ هَ . ق . در طهران . ♦ اطلاعات مهمه ؛ به مدیریت حسن الحسینی و رضا نوری در ١٣٢٩ هَ . ق . در طهران . ♦ اطلاعات یزد؛ ماهانه در شهر یزد نشر میشد. ♦ اطلاعات یومیه ؛ از طرف سفارت شوروی در ١٣٠٠ هَ . ش . در طهران . ♦ آفاق ؛ به مدیریت سید جواد بواناتی در ١٣٢٧ هَ . ق . هفتگی، در شیراز. ♦ آفاق ؛ امتیاز آن به مدیریت میرزا حسین خان در ١٣٠٥ هَ . ش . برای یزد تصویب شده است . ♦ آفتاب ؛ (مجله ). به مدیریت میرزا محمودخان در١٣٢٩ هَ . ق . در اصفهان . ♦ آفتاب ؛ به مدیریت (ح . عبدالوهاب زاده ) در ١٣٣٠ هَ . ق . در طهران . ♦ آفتاب تابان ؛ به مدیریت بنان مدنی بسال ١٣٠٨ هَ . ش . در تهران . ♦ آفتاب شرق ؛ به مدیریت علیرضا آموزگار بسال ١٣٤٣ هَ . ق . در مشهد. -آفتاب شرق ؛ به مدیریت مجد نوابی بسال ١٣١٠ هَ . ش . در کرمان . ♦ افسانه ؛ به مدیریت غلامعلی سروش زاده در همدان . ♦ افق ایران ؛ (هفتگی ) بسال ١٣٠١ هَ . ش . در طهران . ♦ افق روشن ؛ به مدیریت آقابزرگ کشوری بسال ١٣٤٠ هَ . ق . در طهران . ♦ افکار؛ به مدیریت یداﷲ طهرانی زاده بسال ١٣٤١ هَ . ق . در طهران . ♦ افکار ستوده ؛ بسال ١٣٠٣ هَ . ش . در تهران . ♦ افلاطون ؛ بسال ١٣٢٨ هَ . ش . بصورت رنگی در رشت . ♦ افلاک ؛ امتیاز آن به مدیریت نجم الدین طباطبائی در١٣٠٢ هَ . ش . تصویب شده است . ♦ آقاخان ؛ مجله ٔ ماهانه بزبان ارمنی بسال ١٣ - ١٩١٢ م . در تبریز. ♦ اقبال ؛ به مدیریت علیقلیخان صفراف بسال ١٣١٦ هَ . ق . در تبریز. ♦ اقبال ؛ (مجله ٔ ماهانه ) به مدیریت آقامحمدباقر محیط بسال ١٣٣٧ هَ . ق . در طهران . ♦ اقتصاد؛ (هفتگی ) به مدیریت اسداﷲ روح افزائی بسال ١٣٤٢ هَ . ق . در طهران . ♦ اقتصاد ایران ؛ (هفتگی ) به مدیریت مستشار الممالک بسال ١٣٣٨ هَ . ق . در طهران . ♦ اقدام ؛ به مدیریت عباس خلیلی بسال ١٢٩٩ هَ . ش . در طهران . ♦ اقیانوس ؛ (هفتگی ) به مدیریت سیدفرج اﷲ کاشانی ١٣٢٦ هَ . ق . در همدان . ♦ اکباتان ؛ (هفتگی ) به مدیریت ابوالقاسم سیدالاطباء بسال ١٣٣٣ هَ .ق . درهمدان . ♦ اکودوپرس ؛ به مدیریت دکترمورل بفرانسه بسال ١٣٠٢ هَ . ق . در طهران . ♦ آگاهی ؛ بسال ١٣٢٥ هَ . ق . در طهران، و روزنامه ٔ دیگر نیز به این اسم به مدیریت محمدحسین سبزواری حشمت بسال ١٣٢٩ هَ . ق . در طهران . ♦ آگاهی ؛ به مدیریت عبدالحسین آل داود بسال ١٣٣٣ هَ . ق . در خراسان، هفتگی . ♦ الادب ؛ به مدیریت میرزا محمد بسال، ١٣٣٦ هَ . ق . هر دو ماه یکبار، در طهران . ♦ الاسلام یا سقاخانه اصفهان ؛ (ماهانه ) به مدیریت محمدعلی داعی الاسلام بسال ١٣٢٠ هَ . ق . در اصفهان . ♦ الاسلام ؛ (ماهانه ) به مدیریت شیخ عبدالعلی مازندرانی بظاهر در ١٣٢١ هَ . ق . در طهران . ♦ الاسلام ؛ (ماهانه ) به مدیریت شیخ محسن فقیه شیرازی در ١٣٤١ هَ . ق . در شیراز. ♦ البدرالمنیر؛ (هفتگی ) به مدیریت آقا سیدابوالفضل در ١٢٩٧ هَ . ش . در بندر انزلی . ♦ البرز؛ (هفتگی ) بسال ١٣٠٦ هَ . ش . ابتدا در طهران و سپس در رشت منتشر میشده است . ♦ الجناب ؛ (هفتگی ) به مدیریت میرسیدعلی جناب بسال ١٣٢٤ هَ . ق . در اصفهان . ♦ الجمال ؛ مواعظ آقا سیدجمال را در ١٣٢٥ هَ . ق . در طهران منتشر میکرده است . ♦ الحدید؛ در دو دوره : اول به مدیریت سیدحسین عدالت، بسال ١٣١٥ هَ . ق . و دوره دوم به مدیریت سیدمحمد شبستری بسال ١٣٢٣ هَ . ق . در تبریز. ♦ الحق ؛ به مدیریت شیخ محمد شریعت بسال ١٣٠٢ هَ . ش . در طهران . ♦ الدین والحیوة؛ به مدیریت حاج میرزا علی مقدس بسال ١٣٤٩ هَ . ق . ماهانه، در تبریز. ♦ الغری ؛ (مجله ) به مدیریت آقامحمد محلاتی بسال ١٣٢٨ هَ . ق . یک شماره در نجف و بعد توقیف شده و سپس به اسم درةالنجف در همان سال نشر شده است . ♦ الفارس ؛ بدو زبان عربی و فارسی بسال ١٢٨٩ هَ . ق . به مدیریت میرزاتقی خان حکیم باشی ظل السلطان در شیراز. ♦ الفت ؛ (هفتگی ) به مدیریت سیدمحمد همدانی (غمام ) در ١٣٢٥ هَ . ق . در همدان . ♦ الکمال ؛ (ماهانه ) به مدیریت آقا فضل اﷲآل داود ١٣٣٨ هَ . ق . در مشهد. ♦ النجات ؛ (مجله ) بسال ١٢٩٩ هَ . ش .در طهران . ♦ الوند؛ امتیاز آن بنام علی محمد آزاد در ١٣٠٤ هَ . ش . بتصویب رسیده است . ♦ الیانس فرانسه ؛ (هفتگی ) بزبان فرانسه در ١٢٩٨ هَ . ش . در طهران . ♦ الیک ؛هفتگی به مدیریت دکتر وارطان هوانسیان بسال ١٣٠٩ هَ. ش . در طهران بزبان ارمنی . ♦ آمال ملی ؛ به مدیریت میرزا علی معمار طرفدار بسال ١٣٠٤ هَ . ش . در طهران . ♦ امان افغان ؛ به محرری عبدالهادی بسال ١٣٣٨ هَ . ق . بزبان فارسی در کابل . ♦ امروز؛ امتیاز آن بسال ١٣٠٤ هَ . ش . به مدیریت مجدالدین علوی سبزواری برای مشهد از تصویب شورای عالی فرهنگ گذاشته است . ♦ امروز ایران ؛ (هفتگی ) بسال ١٣١٢ هَ . ش . در طهران . ♦ آموزش ؛ (هفتگی ) بسال ١٢٩٩ هَ . ش . در رشت . ♦ آموزش و پرورش ؛ از انتشارات اداره ٔ کل نگارش وزارت فرهنگ که قبلاً بنام تعلیم و تربیت بوده است . ♦ آموزگار؛ به مدیریت شیخ علی عراقی بسال ١٣٢٦ هَ . ق . هر پانزده روز در طهران . ♦ آموزگار؛ (هفتگی ) به مدیریت محمدتقی شیرازی بسال ١٣٢٩ هَ . ق . در رشت . ♦ آموزگار؛ (ماهانه ) در سال ١٢٩٦ هَ . ش . در طهران . ♦ امید؛ (هفتگی ) از طرف محصلین مدرسه ٔ لقمانیه در ١٣٢٤ هَ . ق . در تبریز. ♦ امید؛ (هفته ای دوبار) به مدیریت سعید نفیسی بسال ١٣٤١ هَ .ق . در طهران . ♦ امید؛ (هفتگی ) به مدیریت ابوالقاسم اردلان بسال ١٣٠٨ هَ . ش . در طهران . ♦ امید اسلام ؛ (مجله ) امتیاز آن بنام غلامحسین خان در ١٣٠٦ هَ . ش . تصویب شده است . ♦ امیدترقی ؛ در سال ١٣٢٩ هَ . ق . در رشت منتشر شد. ♦ انادیلی ؛ به مدیریت سید حسین عدالت بسال ١٢٨٧ هَ . ش . بترکی در تبریز. ♦ انتباه ؛ به مدیریت میرزا علی آقا شیرازی بسال ١٣٣٣ هَ . ق . در کربلا منتشر شده و بعدها بنام حقایق و بعد انتقام نامیده شد. ♦ انتقاد؛ (هفتگی ) بسال ١٣٠١ هَ . ش . در طهران . ♦ انتقام ؛ به مدیریت میرزاعلی آقا ملقب به لبیب الملک مدیر روزنامه ٔ مظفری در کربلا. ♦ انتقام ؛ به مدیریت محمدحسین ناصرالاسلام در ١٣٣٤ هَ . ق . درشیراز. ♦ انجمن ؛ در ١٣٢٤ هَ . ق . ابتدا بنام روزنامه ٔ مجلسی ملی تبریز در تبریز منتشرشده است . ♦ انجمن ادبی آذربایجان ؛ در سال ١٣١٣ هَ . ش . در تبریز. -انجمن اصفهان ؛ که بعدها بنامهای انجمن مقدس ملی اصفهان و انجمن مقدس ولایتی اصفهان نامیده شده، به مدیریت سراج الدین صدر جبل عاملی موسوی در ١٣٢٤ هَ . ق . هفتگی، در اصفهان . ♦ انجمن اصناف ؛ (هفتگی ) به مدیریت سید مصطفی طهرانی در ١٣٢٥ هَ . ق . در طهران . ♦ انجمن بلدیه ؛ به مدیریت نورالدین مجلسی در ١٣٢٥ هَ . ق . در اصفهان . ♦ انجمن ملی ولایتی گیلان ؛ به مدیریت دبیرالممالک در ١٣٢٥ هَ . ق . در رشت . ♦ انجمن ولایتی یزد؛ (هفتگی ) به مدیریت محمد صادقی قمی در ١٣٢٨ هَ . ق . در یزد. ♦ اندیاندانس پرس ؛ (هفتگی ) به مدیریت دکترحسین کحال در ١٣٢٨ هَ . ق . بفرانسه در تهران . ♦ اندیشه ؛ (ماهانه ) به مدیریت علی شهیدزاده گودرزی در ١٣١٥ هَ . ش . در تهران . ♦ انسانیت ؛ از طرف انجمن انسانیت در ١٣٢٥ هَ . ق . در تهران . ♦ انصاف ؛ به مدیریت سیداسماعیل سلطان المداحین کرمانشاهی در ١٣٢٦ هَ . ق . در طهران . ♦ انعکاس ؛بصاحب امتیازی دکتر بهرامی در ١٣٤١ هَ . ق . در تهران . ♦ انقلاب سرخ ؛ در ١٣٣٨ هَ . ق . به مدیریت دره در رشت . ♦ انوشیروان ؛ به مدیریت دکتر ماشوریان بسال ١٣١٠ هَ . ش . بفرانسه و فارسی در تهران . ♦ انیس ؛ به مدیریت محمدهاشم پردیس و ١٣١٤ هَ .ش . نهمین سال انتشار آن در افغانستان به فارسی بوده است . ♦ اوریزن ؛ بزبان ارمنی بسال ١٣٣٨ هَ . ق . در تهران . ♦ اوقات ؛ به مدیریت مترجم السلطنه شیخ بهائی بسال ١٣٠٩ هَ . ش . در تهران . ♦ آهنگ ؛ (هفتگی ) به مدیریت میرزا حسین خان ابصری بسال ١٣٠٢ هَ . ش . در تهران . ♦ ایران ؛ روزنامه ٔ قدیمی رسمی که از طرف وزارت انطباعات بسال ١٢٨٨ هَ . ق . در طهران نشرشده و مراحل مختلفی پیموده است . ♦ ایران ؛ مجله ای که هر دو یا سه ماه یکبار از طرف کلوپ بین المللی به مدیریت نصراﷲ فلسفی از سال ١٣٠٢ هَ . ش . در تهران منتشرشد. ♦ ایران آزاد؛ به مدیریت سیدابراهیم ضیاء الواعظین بسال ١٣٠٠ هَ. ش . در تهران . ♦ ایران امروز؛ به مدیریت شیخ یحیی کاشانی بسال ١٣٣٢ هَ . ق . در تهران . ♦ ایران امروز؛ به مدیریت میرزاعلی خان سهیل بسال ١٣٤٠ هَ . ق . در تهران . ♦ ایران امروز؛ به مدیریت محمدحجازی بسال ١٣١٧ هَ . ش . و انتشار آن بطور نامرتب، در تهران . ♦ ایران باستان ؛ به مدیریت سیف آزاد بسال ١٣١١ هَ . ش . در تهران، هفتگی . ایران جدید؛ امتیاز آن به مدیریت میرزامحمدباقر برای شیراز در ١٣٠٤ هَ . ش . تصویب شده . ♦ ایران تازه ؛ (هفته ای دوبار) در سال ١٢٩٨ هَ . ش . در تهران . ♦ ایران جوان ؛ (مجله ) بوسیله ٔ کانون ایران جوان بسال ١٣٣٨ هَ . ق . در تهران . ♦ ایران جوان ؛ به مدیریت محمد تنکابنی بسال ١٣٠٥ هَ . ش . هفتگی، در تهران . ♦ ایران زمین ؛ (هفتگی ) امتیاز آن به مدیریت میرزاموسی خان دولت برای تهران بسال ١٣٠٦ هَ . ش . تصویب شده است . -ایران سلطانی ؛ تحت نظر میرزا محمد ندیم السلطان (وزیر انطباعات ) بسال ١٣٢١ هَ . ق . در تهران . ♦ ایران شهر؛ به مدیریت حسین کاظم زاده بسال ١٣٤٠ هَ . ق . در برلن . به فارسی نشر شده . ♦ ایرانشهر؛ بسال ١٣٣٢ هَ . ق . به فارسی و فرانسه در پاریس . ♦ ایران کبیر؛ به مدیریت گریگوریقیگیان بسال ١٣٠٧ هَ . ش . در رشت . ♦ ایران کنونی ؛ به مدیریت گریگوریقیگیان بسال ١٣١٣ هَ . ش . به فارسی و روسی در تهران . ♦ ایران کهن ؛ (هفتگی ) بسال ١٣١٠ هَ . ش . درتهران . ♦ ایران لیک ؛ (ماهانه ) بسال ١٩٣٢ م . از طرف انجمن ایران لیک دربمبئی . ♦ ایران مصور؛ (هر پانزده روز) بسال ١٣١٣ هَ . ق . در طهران . ♦ ایران نو؛ به مدیریت سیدمحمود شبستری آذربایجانی ابوالضیاء بسال ١٣٢٧ هَ . ق . (اولین روزنامه ای که بقطع بزرگ نشرشده ) در تهران . ♦ ایران نوین ؛ به مدیریت سید محمد افجه بسال ١٣٢٩ هَ . ق . در تهران . ♦ ایران اراود؛ بسال ١٢٩٧ هَ . ش . بزبان ارمنی در تهران . ♦ ایرانی اشخادواور؛ بزبان ارمنی بسال ١٢٩٩ هَ . ش . در تهران . ♦ آیق ؛ (به معنی طلوع ) بسال ١٩١٢ م . بزبان ارمنی در تبریز. -آینده ؛ به مدیریت دکتر افشار بسال ١٣٠٤ هَ . ش . ماهانه در تهران . ♦ آینده ٔ ایران ؛ به مدیریت جمال عادل خلعت بری در سال ١٣٠٧ هَ . ش . هفتگی، در تهران . ♦ ایوان مداین ؛ (ماهانه ) بسال ١٣٠٩ هَ. ش . در تهران . ♦ بریدشمال ؛ (هفتگی ) به مدیریت بابا معصوم زاده در ١٣٤٠ هَ. ق . درخوی . ♦ بستان ؛ به مدیریت حسین سراجی در ١٣٠٥ هَ . ش . هفتگی، در اصفهان . ♦ بشارت ؛ به مدیریت شیخ محمدعلی مدیر مدرسه ٔ مظفری در ١٣٢٤ هَ . ق . در مشهد. ♦ بصیرت ؛ (هفتگی ) در سال ١٣٢٥هَ . ق . در تهران . ♦ بلاغ ؛ (ماهانه ) به مدیریت نصرت اﷲ در ١٣٤٦ هَ . ق . در تهران . ♦ بلدالامین ؛ (هفتگی ) به مدیریت میرزا محمد صادق در ١٣٢٨ هَ . ق . درمشهد. ♦ بلدیه ؛ به مدیریت مرتضی موسوی و میرزا ابوالقاسم همدانی در ١٣٢٥ هَ . ق . در طهران . ♦ بلدیه ؛ (هفتگی ) به مدیریت احمدمیرزا در ١٣٢٧ هَ . ق . در تبریز. ♦ بلدیه ؛ (مجله ) به مدیریت نادرمیرزا در ١٣٣٧ هَ . ق . در رشت . ♦ بلدیه ؛ (پانزده روزه ) از طرف اداره ٔ نشریات بلدیه در ١٣٠٠ هَ . ش . در تهران . ♦ بلدیه ٔ اصفهان ؛ به مدیریت میرزا عباس خان چهارمحالی و میرزا احمدخان چهارمحالی در ١٣٢٥ هَ . ق . در اصفهان . ♦ بلدیه ٔ اصفهان ؛ به مدیریت محمدعلی مکرم در ١٣٠٩ هَ . ش . ماهانه در اصفهان . ♦ بنی هاشمی ؛ به مدیریت ش .ح . بنی هاشمی در ١٣٤٢ هَ . ق . هفتگی، در تهران . ♦ بوبوخ ؛ (هفتگی ) به مدیریت هایک کاراکاش بزبان ارمنی در ١٢٩٨ هَ . ش . در تهران . ♦ بوستان ؛(هفتگی ) به مدیریت مجعدالعلی بوستان در ١٣٤٣ هَ . ق . در مشهد. ♦ بوقلمون ؛ به مدیریت غنی زاده در ١٣٢٧ هَ . ق . در تبریز. ♦ بهار؛ ابتدا به مدیریت یوسف اعتصام الملک و بعد به مدیریت مدبرالممالک در ١٣٢٨ هَ . ق . ماهانه، در تهران . ♦ بهار؛ به مدیریت آقاشیخ احمد ابتدا هفتگی و بعد یومیه در ١٢٩٦ هَ . ش . در مشهد. ♦ بهار ایران ؛ به مدیریت محمدحسن مجاهد در ١٣٠٩ هَ . ش . هفتگی، در شیراز. ♦ بهار دلکش ؛ (هفتگی ) به مدیریت حسین تقی زاده در ١٣٤٢ هَ . ق . در طهران . -بهارستان ؛ به مدیریت آقای نوبخت در ١٢٩٨ هَ . ش . در ابتدا در شیراز و بعد در طهران . ♦ بهار شرق ؛ در ١٣٠٣ هَ . ش . هفتگی، در مشهد. ♦ بهبهان ؛ امتیاز آن به مدیریت سیدامان اﷲ مقیم بهبهان در ١٣٠٤ هَ . ش . از تصویب شورایعالی فرهنگ گذشته است . ♦ بهلول ؛ ابتدا به مدیریت شیخ علی عراقی و بعد اسداﷲخان پارسی و از شماره ٔ ١١ ببعد به مدیریت شیخ حسن، ١٣٢٩ هَ . ق . هفتگی، در طهران . ♦ بیان حقیقت ؛ (مجله ) به مدیریت میرزا حسینخان دیانت (معاون دیوان ) در ١٣٤٣ هَ . ق . در شیراز. ♦ بیان واقع؛ در ١٣٠٥ هَ . ش . هفتگی در طهران . ♦ بیدار؛ به مدیریت عباس خلیلی در ١٣٠١ هَ . ش . چند شماره بجای اقدام در طهران . ♦ بیدار؛ در ١٣٠٥ هَ . ش . در مزار شریف افغان . ♦ بیداری ؛ به مدیریت فتح الممالک در ١٣٢٥ هَ . ق . در طهران . ♦ بیداری ؛ به مدیریت ح، جودت در ١٢٩٩ هَ . ش . سه بار در رشت . ♦ بیداری ؛ (مجله ) به مدیریت سید محمدهاشمی در ١٣٠٢ هَ . ش . در کرمان . <font color="Ho