جمکران
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
جمکران . [ ج َ ک َ ] (اِخ ) از مزارع قدیم قم است و دو آبادی دارد، یکی گرگابی که آنرا هادی مهدی میگویند و هادی و مهدی دو امام زاده میباشند که در آنجا مدفونند، و یکی قلعه ٔجمکران که دو قلعه ٔ تودرتو بوده است . در این مزرعه سالی پانصد خروار بذر کشته میشود. ملک مرغوبی است و تا قم یک فرسنگ فاصله دارد و بقدر یک فرسنگ هم عرض وطول مزرعه است . (مرآت البلدان ج ٤ ص ٢٦٦). قصبه ای است از دهستان قنوات بخش حومه ٔ شهرستان قم واقع در ٥هزارگزی جنوب قم . ناحیه ایست واقع در جلگه، معتدل . دارای دوهزار تن سکنه میباشد. از رودخانه ٔ قم مشروب میشود.باغات انار و انجیر دارد. اهالی بکشاورزی و کرباس بافی گذران میکنند. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ١).