حر عاملی

حر عاملی . [ ح ُرْ رِ م ِ ] (اِخ ) محمدبن حسن بن علی بن حسین مشغری . در ٨ رجب ١٠٣٣ هَ . ق . در مشغر جبل عامل متولد گردید و تا سن چهل سالگی در کشور سوریه و جبل عامل نزد استادان شیعی تعلیم یافت و دو بار به حج رفت و سپس به عراق و خراسان رهسپارگردید، و به منصب شیخ الاسلامی و قاضی القضاتی مشهد منصوب شد، و دو بار نیز از اینجا به حج رفت . و در اصفهان مورد احترام محمدباقر مجلسی و شاه صفوی قرار گرفت .او راست : اثبات الهداة بالنصوص و المعجزات . الاثنی عشریة فی ردالصوفیة. الاجازات . احوال الصحابة. اربعین حدیث . ارجوزه ای در ارث . ارجوزه ای در زکات . ارجوزه ای در هندسه . امل الاَّمل فی علماء جبل عامل که در ١٣٠٢ هَ . ق . در تهران بچاپ سنگ و بار دیگر در ١٣٠٦ هَ . ق . چاپ شده است، و در آن ٢٠٩ تن از علماء معرفی شده اند. تذکرةالمتبحرین فی ترجمةالعلماء المتأخرین که مانند ذیل برای فهرست شیخ طوسی نگاشته و در آن یکهزار و صدو ده تن و یکهزار و پانصد و هفده کتاب معرفی شده است . بدایةالهدایة که ملخص «هدایةالامة» است، و این منتخب از «وسائل الشیعة» است . تفصیل وسائل الشیعة که به وسائل معروف است . وی در این کتاب همه ٔ اخباری را که در قرن چهارم در کتب سته ٔ شیعه گرد آمده بود یکجا گرد آورد و روایاتی بسیار برآنها افزود، و تا کنون سه مرتبه چاپ شده است . التنبیه فی التنزیه . تواترالقرآن . الجواهر السنیة، در احادیث قدسی . دیوان شعر در بیست هزار بیت . صحیفه ٔ ثانیه، ذیل صحیفه ٔ سجادیه است . الفصول المهمة. الفوائد الطوسیة. کشف التعمیه . وفات شیخ حر در ١١ رمضان ١١٠٤ هَ. ق . در مشهد واقع شد و در صحن امام هشتم شیعه نزدیک در مدرسه ٔ میرزا جعفر مدفون گشت . (از روضات ص ٦٤٤) (از سلافةالعصر ص ٣٦٧) (از ذریعه ) (از ریحانة الادب ).

حر عاملی . [ ح ُرْ رِ م ِ] (اِخ ) احمدبن حسن بن علی مشغری . از دانشمندان شیعه ٔ عهد صفوی و برادر محمدبن حسن شیخ الاسلام مشهد است که در ١٠٤٠ هَ . ق . متولد شد و پس از مرگ برادر در ١١٠٤ هَ . ق . خود بدان مقام رسید و در ١١١٥ هَ . ق . بدستور شاه سلطان حسین صفوی به اصفهان شد، و تا ١١٢٠ هَ . ق . زنده بود. او راست : تاریخ صغیر و تاریخ کبیر و تفسیر قرآن و جواهر کلام و حاشیه بر مختصر نافع. (امل الاَّمل ) (ذریعه ج ٤ ص ٢٥٩). خاندان وی خود را از فرزندان حربن یزید ریاحی دانند. وی کتابی بنام «روض الناظرین فی علم الاولین و الاَّخرین » بتقلید از «روض المناظر فی علم الاوایل و الاواخر» تألیف ابن شحنه ٔ حلبی متوفی ٨١٥ هَ . ق . تألیف کرد، و سپس «الدر المسلوک فی احوال الانبیاء و الاوصیاء و الملوک » را از روی آن بنگاشت . (فهرست کتابخانه ٔ مرکزی دانشگاه ج ٢ ص ٥٦٨، ٥٧٢).