حسن قمی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
حسن قمی . [ ح َ س َ ن ِ ق ُ ] (اِخ ) ابن محمدبن حسن شیبانی قمی . وی از حسین بن علی بن بابویه برادر شیخ صدوق بن بابویه و از خود صدوق روایت میکرده است . و به دستورصاحب عباد در سال ٣٧٨ هَ . ق . کتابی در تاریخ قم در٢٠ باب تألیف کرد و در آغاز، پس از ستایش صاحب گوید: چون تاریخ اصفهان حمزه را دیدم خواستم مانند آن را برای قم بسازم و آن را به کمک برادرم ابوالقاسم علی بن حسن کاتب قمی پرداختم . نسخه ٔ این کتاب بدست نیامده و مجلسی در آغاز بحار نیز گوید: آن را ندیدم و فقط ترجمه ٔ فارسی آن را دارم . ولیکن نوری در خاتمه ٔ مستدرک از کتاب منهاج سید احمدبن زین العابدین علوی داماد میرداماد، چنین استفاده کرده که نسخه ٔ عربی نزد وی بوده است . و از آقا محمدعلی پسر آقاباقر بهبهانی نیز برآید که عربی آن را داشته است . ترجمه ٔ فارسی این کتاب که توسط سیدجلال تهرانی در ١٣٥٣ هَ . ق . در چاپخانه ٔ مجلس چاپ شده است تألیف حسن بن علی بن حسن بن عبدالملک است که در بالا گذشت . (ذریعه ج ٣ صص ٢٧٦-٢٧٨).
حسن قمی . [ ح َ س َ ن ِ ق ُ ] (اِخ ) ابن علی بن حسن بن عبدالملک قمی . وی در ٨٦٥ هَ . ق . کتاب تاریخ قم حسن بن محمدبن حسین را به فارسی ترجمه کرد. و نسخه ٔ ترجمه بوسیله ٔ سیدجلال تهرانی در ١٣٥٣ هَ . ق . در تهران چاپ شد. مترجم، این کتاب را به دستور خواجه فخرالدین ابراهیم بن خواجه عمادالدین محمود وزیربن الصاحب خواجه شمس الدین محمدبن علی صفی به فارسی گردانیده است . و چون نسخه ٔ عربی این کتاب در دست نیست سید حسون براقی بخشی از آن را به عربی گردانیده است . (ذریعه ج ٣ صص ٢٧٦ -٢٧٨).
حسن قمی . [ ح َ س َ ن ِ ق ُ ] (اِخ ) ابن علی قمی منجم مکنی به ابونصر. او راست : «البارع المدخل الی احکام النجوم » که در ٣٥٧ هَ . ق . آن را بپایان رسانیده است . (هدیة العارفین ج ١ ص ٢٧٠) (ذریعه ج ٣ ص ٨).