خشخاش

(خَ)(اِ.)گیاهی است از تیرة کوکناریان دارای ساقة باریک و برگ‌های طویل و درشت. میوة خشخاش به شکل حقه‌است که با تیغ زدن آن شیره‌ای سفید بیرون دهد که پس از خشک شدن به رنگ قهوه‌ای درآید و همان است که آن را تریاک گویند.<br>

(خَ)(اِ.)گیاهی است از تیره کوکناریان دارای ساقه باریک و برگ‌های طویل و درشت. میوه خشخاش به شکل حقه‌است که با تیغ زدن آن شیره‌ای سفید بیرون دهد که پس از خشک شدن به رنگ قهوه‌ای درآید و همان است که آن را تریاک گویند.

خشخاش . [ خ َ ] (ع اِ) مردم با سلاح و زره . (منتهی الارب ) (از تاج العروس ) (از لسان العرب ). ◄ کوکنار و آن چند قسم است بستانی و منثور و مقرن و زبدی . (منتهی الارب ). کوکنار. (مهذب الاسماء). خشخشاش از نظر پزشکی : دربرهان قاطع آمده است : خشخاش چند قسم باشد ابیض و اسود و زبدی و مقرن . خشخاش ابیض بوستانی است و آن سرد و تر باشد و بعضی گویند خشک است خوردن آن با عسل منی را زیاد کند و خشخاش اسود صحرائی است و آن را خشخاش مصری هم می گویند و آن سرد و خشک است، در سیم اگر بکوبند و با شراب بخورند اسهال را نافع باشد و خشخاش زبدی نوعی از خشخاش است و آنرا برگ و تخم و ثمر سفید می باشد و آن مسهل بلغم است و خشخاش مقرن خشخاش بحری است و آن پیوسته در کنارهای دریا روید و غلاف آن مانند شاخ گاو باشد و با شیر بر نقرس طلا کنند نافع است و مطلق آن را به عربی رمان السعال گویند : حب خشخاش کند در عسل شهد بکار. سعدی . کجا دانه داند بخشخاش در که چون می دهد کشت خشخاش بر. امیرخسرو. قدم زنند بزرگان دین و دم نزنند که از میان تهی بانگ می زند خشخاش . سعدی . خشخاش سفید و سیاه می باشد سفید سعال را مفید است و عصاره اش را افیون خوانند و آن مخدر است و خواب آرد. (نزهة القلوب ). جهان در جنب این نه سقف مینا چو خشخاشی برد بر روی دریا نگر تا تو از این خشخاش چندی سزد گر بر بروت خود بخندی . شبستری . توضیح : گیاهی است گل دار از تیره ٔ پاپاوارسه . از اقسام مختلفه ٔ خشخاش یک رقم در ایران زراعت میشود. (پاپاورسومنی - فروم ) ولی رنگ گل آنها مختلف و ارتفاع متوسط این گیاه یک ذرع است . تخم آن را در پائیز و گاهی نیز در بهارمی کارند در ایران زراعت آن با ترتیب صحیح علمی بعمل می آید. (یادداشت بخط مؤلف ). توضیح : از شیره ٔ خشخاش تریاک می گیرند. رجوع به تریاک شود. ♦ شیره ٔ خشخاش ؛ تریاک . (از ناظم الاطباء). ◄ ریزه . ذره . مقدار بسیار کوچک : دو نیزه چو خشخاش گشت از نهیب یکی را نجنبید پا از رکیب . فردوسی . سنگ روی خفته را خشخاش کرد وین مثل بر جمله عالم فاش کرد. مولوی .

خشخاش . [ خ َ ](اِخ ) ابن حباب بن حارث که بعضی او را خشخاش بن مالک بن حارث آورده اند از صحابیان بود. (از منتهی الارب ).