دامنکشان

دامنکشان . [ م َ ک َ ] (نف مرکب، ق مرکب ) در حال کشیدن دامن . ◄ متواضع فروتن . خاضع : ببارگاه تو دامنکشان رسید انصاف ز درگه تو گریبان دریده شدبیداد. خاقانی . ◄ کنایه از رفتار بناز و خرام . (لغت محلی شوشتر). خرامان از روی ناز و تکبر. با ناز خرامان . متکبر و معجب . (شرفنامه ٔ منیری ). با تبختر : در پرده ٔ دل آمد دامنکشان خیالش جان شد خیالبازی در پرده ٔ وصالش . خاقانی . آن کعبه ٔ محرم نشان و آن زمزم آتشفشان در کاخ مه دامنکشان یک مه بپرواز آمده . خاقانی . تا قدمت در شب گیسوفشان بر سر گردون شده دامن کشان . نظامی . یار گریبان کش و دامنکشان آستی از رقص جواهرفشان . نظامی . لب لعلم همان شکرفشانست سر زلفم همان دامن کشانست . نظامی . ای که بر ما بگذری دامنکشان از سر اخلاص الحمدی بخوان . سعدی . چون رفته باشم زین جهان باز آیدم رفته روان گر همچنین دامنکشان بالای خاکم بگذری . سعدی . بسا تنگ عیشان تلخی چشان که آیند در حله دامنکشان . سعدی . شد آن جان جهان دامنکشان چون از چمن بیرون تهی شد جان مرغان چمن گویی ز قالبها . ؟ ♦ دامنکشان رفتن ؛ با جامه ٔ بلند (که جامه ٔ زنان مجلله و شاید مردان نیز بوده است ) به تبختر و ناز رفتن . ارفال . (منتهی الارب ). رَفل . ذیل . رَفَلان . (منتهی الارب ). بناز و تبختر رفتن چنانکه شیوه ٔ رعنایان است . (آنندراج ). به تبختر رفتن . خرامیدن : دامنکشان همی شد در شرب زرکشیده صد ماهرو ز رشکش جیب قصب دریده . حافظ. ذال ذیلا؛ خرامان و دامنکشان رفت . (منتهی الارب ). مر مترطلاً؛ دامنکشان رفت . الحاف ؛ بناز دامنکشان رفتن . (منتهی الارب ). و نیز رجوع به مجموعه ٔ مترادفات ص ٣٥٢ شود.

دامنکشان . [ م َ ک َ ] (اِ مرکب ) ج ِ دامنکش . ◄ خرامندگان بناز : یکنفس ای خواجه ٔدامنکشان آستنی بر همه عالم فشان . نظامی . دامن مکش ز صحبت ایشان که در بهشت دامنکشان سندس خضرند وعبقری . سعدی . دامنکشان حسن دلاویز را چه غم کاشفتگان حسن گریبان دریده اند. سعدی . بسی نیز بودی که دامنکشان بسروقت من آمدندی خوشان . نزاری قهستانی (دستورنامه ص ٧٢). رجوع به دامن کش شود.