داننده
/vâže/
لغتنامه دهخدا
(نَ دِ یا دَ) (ص فا.)<BR>۱- واقف، آگاه.<BR>۲- عالم، بامعرفت. ج. دانندگان.<br>
فرهنگ فارسی معین
(نَ دِ یا دَ) (ص فا.) ۱- واقف، آگاه. ۲- عالم، بامعرفت. ج. دانندگان.
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
داننده . [ ن َ دَ / دِ ] (نف ) صفت فاعلی از دانستن . عالم . دانا. دانشمند.عارف . دانشور. علیم . شاعر. آگاه . مطلع : زه دانارا گویند که داند گفت هیچ نادان را داننده نگوید زه . رودکی . فرستاد کسری بهرجای کس که داننده ای دید فریادرس . فردوسی . ز بد تا توانی سگالش مکن ازین مرد داننده بشنو سخن . فردوسی . که ما برگزینیم زن دوهزار سخنگوی و داننده و هوشیار. فردوسی . چو آگاهی آمد بر شهریار که داننده بهرام چون ساخت کار. فردوسی . ز مرد خردمند بیدارتر ز دستور داننده هشیارتر. فردوسی . به داننده فرهنگیانم سپار چو گاهست بیکار و خوارم مدار. فردوسی . نگه کن بجایی که دانش بود ز داننده کشور برامش بود. فردوسی . بدانا سپردند و داننده گفت که من گوهری دارم اندر نهفت . فردوسی . ازو نامه بستد بخواننده داد سخنها بر او کرد داننده یاد. فردوسی . ندانم همی خویشتن را گناه چه گویی تو ای پیر داننده راه . فردوسی . خاصه آن بنده که ماننده ٔ من بنده بود مدح گوینده و داننده ٔ الفاظ دری . فرخی . نه مر پادشا را نه مر بنده را شناسد نه نادان نه داننده را. اسدی . بلی در طبع هر داننده ای هست که با گردنده گرداننده ای هست . نظامی . نشان داد داننده از کار شهر که شهریست این از جهان تنگ بهر. نظامی . ز جور و عدل در هر دور سازیست درو داننده را پوشیده رازیست . نظامی . چنین دارم از پیر داننده یاد که شوریده ای سربصحرا نهاد. سعدی . زبان کردشخصی به غیبت دراز بدو گفت داننده ٔ سرفراز. سعدی . ◄ استاد. ماهر. حاذق درکار : بیارید داننده آهنگران یکی گرز سازند ما را گران . فردوسی . پزشکان داننده را خواندند بنزدیک ناهید بنشاندند. فردوسی . ◄ آنکه واقف بر سرّ است . رازدان : داننده ٔ رازراز ننهفت با مادرش آنچه دید برگفت . نظامی (لیلی و مجنون، ص ١٠٠). ♦ داننده ٔ نهان و آشکار ؛ خدای متعال . ♦ داننده ٔ راز ؛ خدای تعالی .