دخان

السَّمآءُ بِدُخان مُّبِین در این که منظور از «دخان» (دود) چیست؟ در میان مفسران گفتگو است، دو نظریه عمده وجود دارد: 1 ـ اشاره به مجازاتى است که کفار «قریش»، در عصر پیامبر(صلى الله علیه وآله) به آن مبتلا شدند. 2 ـ منظور از «دخان مبین»، همان دود غلیظى است که در پایان جهان و در آستانه قیامت، صفحه آسمان را مى پوشاند، و نشانه فرا رسیدن لحظات آخر دنیا، و سرآغاز عذاب اَلیم الهى براى ظالمان و مفسدان است.(12)