دیبه

(دِ بَ هْ) (اِ.) دیبا.<br>

(دِ بَ هْ) (اِ.) دیبا.

دیبه . [ ب َ ه ْ ] (اِ) مخفف دیباه است که نوعی از قماش ابریشمی گرانبها باشد و معرب آن دیبق است . (برهان ). همان دیباه است . (شرفنامه ٔ منیری ). حریر نیک و «هَ» آخر کلمه بدل از الف است چنانچه خارا و خاره . (از غیاث ) (از آنندراج ) : اگر با سیاوش کند شاه جنگ چو دیبه شود روی گیتی برنگ . فردوسی . در گنج دینار و پر مایه تاج همان جامه ٔ دیبه وتخت عاج . فردوسی . هوا خوشگوار و زمین خوبرنگ ز دیبه زمینش چو پشت پلنگ . فردوسی . بدان را ز بد دست کوته کنم زمین را بخون رنگ دیبه کنم . فردوسی . چو دیبهی که برنگ پرند هندی تیغ زبرجدینش پود و زمردینش تار. عنصری . بین که دیباباف رومی در میان کارگاه دیبهی دارد بکار اندر، برنگ بادرنگ . منوچهری . نار ماند به یکی سفرگک دیبا آستردیبه زرد، ابره آن حمرا. منوچهری . از جام می روشن وز زیر و بم مطرب از دیبه قرقوبی وز نافه ٔ تاتاری . منوچهری . پنج دیبای ملون بر تنش باز جسته دامن هر دیبهی . منوچهری . گر چنو یک صیرفی بودی و بزازی یکی دیبه و دینار نه مقراض دیدی و نه گاز. منوچهری . هم از دیبه و جامه ٔ گونه گون به ایران همه هست از ایدر فزون . اسدی . زانکه با زشتروی دیبه و خز گرچه خوبست خوب ننماید. ناصرخسرو. فرق کن فرق کن خداوندا گوهر از سنگ و دیبه از کرباس . مسعودسعد. عنصری از خسرو غازی شه زابل بشعر پیل وار زر گرفت و دیبه و اسب و ستام . سوزنی . حال مقلوب شد که بر تن دهر ابره کرباس و دیبه آستر است . خاقانی . ♦ دیبه ازرق ؛ دیبای ازرق . دیبای کبود : بلبل هم طبع فرزدق شده ست سوسن در دیبه ازرق شده ست . منوچهری . ♦ دیبه چین ؛دیبای چین : در ایوانها گاه زرین نهاد فرازش همه دیبه چین نهاد. فردوسی . همه طنجه از شادی آذین زدند به ره کله از دیبه چین زدند. اسدی . ♦ دیبه خسروانی ؛ دیبای خسروانی : همه دیبه خسروانی بباغ بگسترد و شد بوستان چون چراغ . فردوسی . ♦ دیبه خسروی ؛ جامه ٔ حریر پادشاهی : همه بارشان دیبه خسروی ز رومی و چینی و از پهلوی . فردوسی . ۩ (اِخ ) نام گنج دیبه است که گنج سوم از گنجهای خسرو پرویز باشد. (برهان ) (آنندراج ). یکی از هشت گنج خسرو پرویز. (یادداشت مؤلف ) : دگر گنج بادآورش خواندند شمارش نکردند و درماندند دگر آنکه نامش همی بشنوی تو خوانی ورا دیبه خسروی . فردوسی . ♦ دیبه رنگ رنگ ؛ دیبای ملون : سراپرده ٔ دیبه رنگ رنگ بدو اندرون خیمه های پلنگ . فردوسی . همان خیمه و دیبه رنگ رنگ . فردوسی . ♦ دیبه رومی ؛ دیباه رومی : تا بوی دهد یاسمن چینی و سنبل تا رنگ دهد دیبه رومی و الائی . منوچهری . دیبای تو بسیار به از دیبه رومی هرچند که دیبای ترا نیست خریدار. ناصرخسرو. تن همان گوهر بی زینت خاکیست باصل گر گلیمی بد یا دیبه رومی است قباش . ناصرخسرو. دیبه رومی است سخنهای او گر سخن شهره کسائی کساست . ناصرخسرو. ♦ دیبه زربفت ؛ دیباه زربفت : جهان را دیبه زربفت دادند ملک را تاج زربر سر نهادند. نظامی . ♦ دیبه ششتر ؛ دیبای ششتر : زلفینش ببوی عنبر سارا رخسار برنگ دیبه ششتر. مسعودسعد. گوئی آن خونها که رفت از تیغ او دشت را در دیبه ششتر کشید. مسعودسعد. برکه و دشت باز گستردند بیرم چین و دیبة ششتر. مسعودسعد. ♦ دیبه صنعا ؛ دیبای بافت صنعا : تو گویی خدمتی سازد همی بررسم نوروزی بشکل لؤلوی عمان بنقش دیبه صنعا. ازرقی . ♦ دیبه معلم ؛ دیبای معلم . دیبای بنقش و بنگار : صد را کس جز تو قدر من نشناسد رومی داند بهای دیبه معلم . قاآنی .