رشتن
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
رشتن .[ رِ ت َ ] (مص ) ریسیدن و تافتن پشم و ابریشم و کتان و جز آن که بعربی غَزْل گویند. (از شعوری ج ٢ ورق ١٩). ریسیدن و تافتن و تابیدن . (ناظم الاطباء). ریسیدن .(آنندراج ). ریسیدن پشم و پنبه و غیره باشد. (لغت فرس اسدی، نسخه ٔ خطی کتابخانه ٔ نخجوانی ). تافتن . تابیدن . نخ کردن . ریشتن . ریسیدن . حاصل مصدر غیرمستعمل آن ریش است . (یادداشت مؤلف ). غَزْل . (منتهی الارب ) (تاج المصادر بیهقی ). اغتزال . (منتهی الارب ) : این را زبان نهاد و خرد رشت و عقل بافت نقاش بود دست و خمیر اندر آن بنان . ابوشکور بلخی . گرش بار خار است خود کشته ای وگر پرنیان است خود رشته ای . فردوسی . پس از پشت میش و بره پشم و موی برید و به رشتن نهادند روی . فردوسی . بیاموختشان رشتن و تافتن به تار اندرون پود را بافتن . فردوسی . من امروز ازین اختر کرم سیب به رشتن نمایم شما را نهیب . فردوسی . دوچندان که رشتی به روزی برشت شمارش همی بر زمین برنوشت . فردوسی . جهان را بدانش توان یافتن بدانش توان رشتن و بافتن . فرخی . ز کژّی نشد راست کار کسی به ناموس رشتن نشاید بسی . اسدی . این بافت کار دنیی جولاهه رشتن ز هیچ و هیچ بُوَد کارش . ناصرخسرو. وَاکنون که ریسمان گشت آن سنبلت همانا آن رشت ریسمان رابر دوک مرگ رشتی . ناصرخسرو. دم عیسی کند آن رشته را نیست وگر آن رشته را مریم برشته . سوزنی . سخن را رشته بس باریک رشتم وگرچه در شب تاریک رشتم . نظامی . خرما نتوان خورد از این خار که کشتیم دیبانتوان بافت از این پشم که رشتیم . سعدی .
رشتن . [ رُ ت َ ] (مص ) رنگ کردن . (ناظم الاطباء) (از لغت محلی شوشتر، نسخه ٔ خطی کتابخانه ٔ مؤلف ). حنا بستن به دست و پا. (از شعوری ج ٢ ص ١٩) : حناست آنکه ناخن دلبند رُشته ای یا خون بیدلیست که در بند کُشته ای . سعدی (از انجمن آرا). برشتی هفت رنگ اکنون بر آنی که سازی مدخلی در ارغوانی . محمد عصار.
رشتن . [ ] (اِخ ) نام وزیر دارای بزرگ پسر بهمن که پسرش دارابن دارا او را رنجانید و هم او بدین سبب در باطن با اسکندر رومی یکی شد و او را بر ضد دارا برانگیخت . رجوع به فارسنامه ٔ ابن بلخی ص ٥٥ و ٥٧ شود.