رشیدالدین وطواط | قصاید | شماره ۴۰ - در مدح ملک اتسز

دیدار تو، ای جان جهان، راحت جانست روی تو تماشاگه عشاق جهانست در خد تو، آفت دین، زایش دینست در جعد تو، ای راحت جان، کاهش جانست تنگ شکرست آنکه تو گویی، نه حدثیست درج دررست آنکه تو داری، نه دهانست بر هر گره جعد تو صد شعبده پیداست در هر مژه شوخ تو صد فتنه نهانست هستم من بیچاره ز اندیشه سبک دل تا بر من بیچاره ترا روی گرانست مانند کمان گشته مرا قامت تیر زان غمزه و آن ابرو چون تیر و کمانست تنگست و نزارست مرا شکل دل و تن چونانکه ترا شکل دهانست و میانست جنگ تو صلح تو همه بیم و امیدست وصل تو هجر تو همه سود و زیانست از بند هوای تو کرا روی نجاتست؟ وز تیر جفای تو کرا بوی امانست؟ هر چند دلم را بستم گوش گرفتند جایی کشد اندوه تو کز فتنه نشانست از فتنه نشان نیز نبیند دلم، ایراک در سایه اقبال شه فتنه نشانست عنوان ظفر، نصره دین، آنکه حریمش از صرف زمان مرجع ابنای زمانست مقصود قرآن، اتسز غازی، که در او از روی شرف کعبه اولاد قرآنست کوشنده دل او بوغا قاهر بحرست بخشنده کف او بسخا ناسخ کانست در دولت او مصلحت خرد و بزرگیست در خدمت او مفخرت و پیر و جوانست ای آنکه بهیجا فزع خنجر و رمحت اصل جزع اهل ضرابست و طعانست در پای جلال تو ز تایید رکابست در دست کمال تو ز اقبال عنانست اخبار معالی تو بی‌عد و شمارست و آثار مساعی تو بی‌حد و کرانست در معرکه و صد ز تأیید الهیت هم معجزه سیف و هم اعجاز بیانست حاشا که ترا بحر کرم خوانم، کز بحر بیشی بود آنرا که چنان بذل و بنانست هنگام سکون حزم تو بر مثل یقینست هنگام مضا عزم تو مانند گمانست از بهر تقاضای روان روز ملاقات تیغ تو روان در تن اعدا چو روانست شاها، تویی آن کسش که انعام و بافضل دست تو بارزاق بشر کرده ضمانست مراهل نسب را و خداوند حسب را در مجلس و در صدر تو تمکین و مکانست چون صدر تو بیند، بنهد آلت رحلت هر طالب خیری، که در آفاق روانست دور از تو تن من، که ز تو دید عزیزی بی‌عز قبول تو گرفتار هوانست دانی که پس از خلد چه شد حالت آدم؟ بی‌حضرت چون خلد توام حال چنانست هر حادثه کز دهر در اخبار بگویند بر من همه از فرقت صدر تو عیانست روزان و شبان در دل و در چشم من از رنج اندیشه چو پیکان و مژه همضو سناست تا باغ پر از گوهر و تا راغ پر از زر از صنع بهارست وز تاثیر خزانست ذات تو متین باد، که رأی تو متینست ذکر تو روان باد، که حکم تو روانست با زور و توان ساعد و بازوت، که ملت از ساعد و بازوی تو بازور و تواناست مقصور بر اوصاف هنرهای تو بادا تا در دهن هیچ هنر پیشه زبانست با لعب چون سرو روان باد ترا عیش کز رشک تو بدخواه تو چون نال نوانست