رهی معیری | منظومه‌ها | خلقت زن

کیم من دردمندی ناتوانی اسیری خسته‌ای افسرده جانی تذروی آشیان بر باد رفته به دام افتاده‌ای از یاد رفته دلم بیمار و لب خاموش و رخ زرد همه سوز و همه داغ و همه درد بود آسان علاج درد بیمار چو دل بیمار شد مشکل شود کار نه دمسازی که با وی راز گویم نه یاری تا غم دل باز گویم درین محفل چون من حسرت کشی نیست بسوز سینه من آتشی نیست الهی در کمند زن نیفتی وگر افتی بروز من نیفتی میان بر بسته چون خونخواره دشمن دل آزاری به آزار دل من دلم از خوی او دمساز درد است زن بد خو بلای جان مرد است زنان چون آتشند از تندخویی زن و آتش ز یک جنسند گویی نه تنها نامراد آن دل شکن باد که نفرین خدا بر هر چه زن باد نباشد در مقام حیله و فن کم از نا پارسا زن پارسا زن زنان در مکر و حیلت گونه گونند زیانند و فریبند و فسونند چو زن یار کسان شد مار زو به چوتر دامن بود گل، خار از او به حذر کن ز آن بت نسرین برودوش که هر دم با خسی گردد هم آغوش منه در محفل عشرت چراغی کزو پروانه‌ای گیرد سراغی میفشان دانه در راه تذروی که ماوا گیرد از سروی به سروی وفاداری مجوی از زن که بیجاست کزین بر بط نخیزد نغمه راست درون کعبه شوق دیر دارد سری با تو سری با غیر دارد جهان داور چو گیتی را بنا کرد پی ایجاد زن اندیشهها کرد مهیا تا کند اجزای او را ستاند از لاله و گل رنگ و بو را ز دریا عمق و از خورشید گرمی ز آهن سختی از گلبرگ نرمی تکاپو از نسیم و مویه از جوی ز شاخ‌تر گراییدن به هر سوی ز امواج خروشان تندخویی ز روز و شب دورنگی ودورویی صفا از صبح و شور انگیزی از می شکر افشانی و شیرینی از ن ی ز طبع زهره شادی آفرینی ز پروین شیوه بالا نشینی ز آتش گرمی و دم سردی از آب خیال انگیزی از شبهای مهتاب گرانسنگی ز لعل کوهساری سبکروحی ز مرغان بهاری فریب مار و دوراندیشی از مور طراوت از بهشت و جلوه از حور ز جادوی فلک تزویر و نیرنگ تکبر از پلنگ آهنین چنگ ز گرگ تیز دندان کینه جویی ز طوطی حرف نا سنجیده گویی ز باد هرزه پو نا استواری ز دور آسمان نا پایداری جهانی را به هم آمیخت ایزد همه در قالب زن ریخت ایزد ندارد در جهان همتای دیگر بهدنیا در بود دنیای دیگر ز طبع زن به غیر از شر چه خواهی؟ وزین موجود افسونگر چه خواهی؟ اگر زن نو گل باغ جهان است چرا چون خار سرتا پا زبان است؟ چه بودی گر سراپا گوش بودی چو گل با صد زبان خاموش بودی چنین خواندم زمانی درکتابی ز گفتار حکیم نکته یابی دو نوبت مرد عشرت ساز گردد در دولت به رویش باز گردد یکی آن شب که با گوهر فشانی رباید مهر از گنجی که دانی دگر روزی که گنجور هوس کیش به خاک اندر نهد گنجینه خویش