روادیان

روادیان . [ رَوْ وا ] (اِخ ) سلسله ای از امرای محلی آذربایجان بودند. این خاندان که اصلاً از مهاجران عرب بوده اند نسب خود را به روادبن مثنی الازدی میرساندند که در عهد خلافت ابوجعفر منصور عباسی از جانب والی آذربایجان حکومت تبریز و نواحی آن را یافته بود و فرزندانش از اواسط قرن سوم قدرتی حاصل کردند و یکی از افراد آن خاندان بنام ابوالهیجا تمام آذربایجان را از وجود دشمنان خود صافی کرد و پسرش مملان با ارمنیان و گرجیان جنگهایی کرد و فتوحاتی حاصل نمود. پسر مملان یعنی ابومنصور وهسودان از حدود سال ٤١٠ هَ . ق . ببعد پادشاه آذربایجان بود و اوست که قطران شاعر مشهور را در دربار خود داشت . این وهسودان در حمله ٔ طغرل بر آذربایجان از میان رفت و دیگر خبری از او در دست نیست، لیکن پسرانش ابونصر مملان و ابوالهیجا منوچهر و ابوالقاسم عبداﷲ بعد از او مشهورند و ابونصر مملان بن وهسودان بفرمان طغرل در سال ٤٥٠ به جای پدر بر تخت امارت آذربایجان نشست . قطران شاعر این هر سه پسر را مدح گفته است . (از تاریخ ادبیات صفا ج ٢ ص ٤٤). و رجوع به شهریاران گمنام تألیف احمد کسروی چ ٢ از ص ١٤٨ ببعد شود.