رومانی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
رومانی . (ص نسبی ) لعل گون و سرخ گون . (ناظم الاطباء).
رومانی . (اِخ ) یکی از کشورهای اروپای شرقی واقعبین اتحاد جماهیرشوروی، مجارستان، یوگوسلاوی، بلغارستان و بحر اسود، و آن ٣٣٧٣٨٤ کیلومترمربع مساحت و ١٧٥٧٩٦٠٠ تن جمعیت دارد. رومانی شامل نواحی ذیل است : ١- کارپات، سلسله جبالی که بشکل دایره ترانسیلوانی را احاطه می کند. ٢- در مشرق و در جنوب کارپات جلگه ٔ وسیع والاشی و مولداوی گسترده شده است که رومانی را کشوری کشاورزی میسازد. گندم و ذرت محصول اصلی این کشور است و در روی تپه های مرتفعتر درختان میوه کاشته می شود. در دامنه ٔ کوهها گله های متعدد گوسپندان تربیت و نگهداری می شوند. از کانهای اصلی آن نفت است که روز بروز بر استخراج آن می افزایند و از این حیث در ردیف دول درجه اول بشمار می رود. در دامنه ٔ کوههای کارپات، کانهای آهن، بوکسیت و غیره نیز اهمیت دارد. از صنایع رومانی ساختن ماشینهای صنعتی و فلاحتی و پارچه بافی است . پایتخت رومانی بخارست است، و شهرهای اصلی و مهم آن کلوج، یاشی، پلوئشتی، تیمی شوآرا و بندر معروف آن کنستانتا در ساحل بحر اسود است . تاریخ - اولین قسمت قدیمی کشور رومانی ناحیه ٔ داسی میباشد که به توسط طرایانوس (تراژان ) در قرن دوم میلادی فتح شد و از نژاد داس که مخلوطی از نژاد ژتها و سلت ها میباشد مسکون گردید و مهاجرنشین کشور روم شد و زبان لاتینی در آنجا تقریباً متداول گردید. در مدت شش قرن محل تاخت و تاز قبایل گتها هون ها، آوارها، اسلاوها و تاتارها قرار گرفت، مخصوصاً اسلاوها در این کشور آثار عمیقی باقی گذاشتند. در قرن ١٤ م . کشور رومانی با ایالت مولداوی متحد شد تحت نظر سلسله ای به نام بوگدان و ولایت دیگری بنام والاشی هم به توسط همین خاندان ضمیمه ٔ آن شد حتی ناحیه ٔ بسارابی نیز بدان ملحق گردید. هجوم قبایل ترک این کشور را تحت تسلط سلاطین عثمانی قرار داد. از ١٦٩٦ م . کشور رومانی تحت تسلط اتریشیان واقع شد و از آن پس مرتباً تحت اشغال کشورهای روسیه، اتریش، آلمان، یونان بود تا سال ١٨٨١ م . که شارل اول پادشاه آن کشور گردید و پس از مرگش برادرزاده ٔ او فردیناند از ١٩١٤ تا ١٩٢٧ رومانی را اداره می کرد. در ابتدای جنگ دوم جهانی پادشاه آن کشور شارل دوم (کارول ) بود که در ١٩٤٠م . به نفع پسرش میشل از سلطنت استعفا داد. رومانی در طی جنگ اخیر ابتدا به توسط آلمانها و سپس روسها اشغال شد و امروزه یکی از کشورهای جمهوری توده ای بشمارمی آید. (از فرهنگ فارسی معین ).