زادویه
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
زادویه . [ ی َ ] (اِخ ) ابن شاهویه . از مؤلفین و مترجمین عهد خلفای عباسی است . کریستن سن در ایران در زمان ساسانیان آرد: منابعی که حمزه ٔ اصفهانی در دست داشته بنابر تشخیص خود او به سه نوع منقسم میتواند شد مترجمان یعنی ابن المقفع و محمدبن الجهم البرمکی و زاذویةبن شاهویة الاصفهانی که متن خوذای نامگ را تا اندازه ای از روی صحت نقل کرده بودند ولی در ترجمه ٔ آنها حذف و اختصار و اجرای سلیقه ٔ شخصی راه داشته است . (ایران در زمان ساسانیان ص ٧٩). و در سبک شناسی ج ٢ ص ٢ آمده است : غیر از ابن المقفع بعداز او چندین تن دیگر نیز سیرالملوکهای عدیده در تاریخ پادشاهان ایران بعربی ترتیب داده اند که یا مستقیماً ترجمه از پهلوی بوده است یا تهذیب و تحریر و حک واصلاح ترجمه ٔ ابن المقفع و غیر او، از قبیل : محمدبن الجهم البرمکی و محمدبن بهرام بن مطیار الاصفهانی و هشام بن قاسم الاصفهانی و موسی بن عیسی الکسروی و زاذویةبن شاهویة الاصفهانی و غیر هم - انتهی . مؤلف آثارالباقیه و مجمل التواریخ و القصص از کتاب زادویه یاد و سخنانی درباره ٔ نام روزها و ماهها و اعیاد و سنتهای ایران باستان نقل کرده اند. رجوع به آثارالباقیه ص ٢١٧، ٢٢١، ٤٢ و کتاب التفهیم ص ٢٦٨ و مزدیسنا و تأثیر آن در ادب پارسی ص ٢٠ و فهرست ابن ندیم ص ٣٤٢ چ مصر شود.
زادویه . (اِخ ) از ملوک معد پس ازایاس بن قبیصة است طائی . (از مفاتیح العلوم خوارزمی ). و رجوع به زادیه شود.
زادویه . [ ی َ ] (اِخ )لقب صالح بن ابی حماد محدّث است . (ریحانة الادب ج ٢).