سادات مرعشی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
سادات مرعشی . [ ت ِ م َ ع َ ] (اِخ ) خاندانی است که از قرن هشتم تا دهم در مازندران حکومت کردند و فرمانروائی آنان با قیام قوام الدین علیه کیا افراسیاب بن چلاوی بسال ٧٦٠ هَ . ق . آغاز و با عزل میر مرادبن میرزاخان که به دست امرای صفوی در اواخر قرن دهم واقعشد ختم گردید. حکام این خاندان عبارت اند از: قوام الدین بن عبداﷲبن صادق معروف به میرزا بزرگ (٧٦٠ - ٧٦٣ هَ . ق .) کمال الدین بن قوام (٧٦٣ - ٧٩٥) (که بدست تیمور در قلعه ٔ ماهانه سر نزدیک آمل محصور و اسیر و به کاشمر فرستاده شد و در آنجا به سال ٨٠١ وفات یافته )، علی بن کمال الدین (٨٢١ - ٨١٢ و٨١٣ - ٨٢٠)، مرتضی بن کمال الدین (٨٣٧ - ٨٥٦)، مرتضی بن علی بن کمال الدین (٨٢١ - ٨٣٨)، محمدبن مرتضی (٨٣٧ - ٨٥٦) عبدالکریم بن محمد (٨٥٦ - ٨٦٥)، عبداﷲبن عبدالکریم (٨٦٥ - ٨٧٢) کمال الدین بن محمد (که حکومت را از عبداﷲبن عبدالکریم گرفت ولی نتوانست خویشتن را در ساری مستقر سازد) زین العابدین کمال الدین محمد [ ٨٧٢ - ٨٩٧ ]، غیاث الدین بن محمدجلال الدین عبدالوهاب بن غیاث الدین بن کمال الدین بن قوام الدین (فرمان حکومت مازندران را از حسن بیک گرفت ولی معلوم نیست که هرگز در ساری بنام حاکم مازندران مستقر شده باشد). شمس الدین بن کمال الدین محمد (٨٩٧ - ٩٠٥)، کمال الدین بن شمس الدین (در ٩٠٤ جانشین پدر شد)، عبدالکریم بن عبداﷲبن عبدالکریم (٩١٧ - ٩٣٢)، میرشاهی بن عبدالکریم (٩٣٢ - ٩٣٩)، میر عبداﷲخان بن میر سلطان محمودبن عبدالکریم معروف به خان کوچک (٩٣٩ - ٩٦٨)، میرسلطان مرادبن شاهی (٩٦٩ - ٩٧٢)، میرعبدالکریم بن عبداﷲخان (متوفی ٩٧٢)، میر عزیزخان بن میرعبداﷲ، سلطان محمودبن سلطان مراد، معروف به میرزاخان، محمدبن سلطان مراد، میرعلی خان بن سلطان محمودبن عبدالکریم، میرمرادبن سلطان محمودبن عبدالکریم، میرمرادبن سلطان محمود(میرزاخان ) که در ٩٦٠ حاکم مازندران بود. رجوع به ترجمه ٔ مازندران و استرآباد رابینو ص ١٨٩ و ١٩٠ شود.