سایکس
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
سایکس . (اِخ ) ژنرال سر پرسی . از مشاهیر خاورشناسان انگلیسی است که تحصیلات خود را در آموزشگاه رگبی و دانشکده ٔ افسری (ساندهرست ) بپایان رسانیده و در هر دو آموزشگاه بدریافت جایزه های پهلوانی نایل آمده است . در سال ١٨٩٢م . بسمت افسر هنگ دوم نیزه دار (از هنگ های مشهور انگلیسی ) منصوب شد. مسافرت های خود را در آسیای مرکزی، ایران، بلوچستان آغاز کرد. در سال ١٨٩٤ کنسولگری انگلیسی را در کرمان تأسیس نمود و دو سال بعد از آن در کمیسیون مرزی ایران و بلوچ مأموریت یافت و در همان سال مسافرتی در حوزه ٔ رود کارون نمود و در ١٨٩٧ مأمور پذیرائی و مصاحبت والاحضرت ناصرالملک مرحوم گردید که آن موقع بعنوان نماینده ٔ مخصوص به لندن عزیمت مینمود. در ١٨٩٩ کنسولگری انگلیس را در سیستان تأسیس نمود. و در ١٩٠١ بعنوان فرمانده هنگ «مونتگامری شایر تیومانری » در جنگ بوئر شرکت کردو در همین جنگ مجروح گشته بپاس فداکاریهایی که از خود در آن جنگها نشان داده بود به اخذ مدال و نشانهای افتخار نایل آمده ... در ١٩٠٢ بدریافت نشان علمی طلا از انجمن جغرافیایی پادشاهی مفتخر گردید. از ١٩٠٥ تا١٩١٣ سرکنسولگر انگلیس در خراسان بود. در آغاز جنگ بین الملل اول فرماندار نظامی «سوت هامپتون » شد و سپس جزء لشکر لاهور در فرانسه مأموریت یافت . در ١٩١٥ به سرکنسولگری ترکستان چین معین شد. در ١٩١٦ بپاس خدماتی که انجام داده بود بدریافت نشان نایل گردید و دراحکام نظامی از وی قدردانی شد و پس از پایان جنگ به انگلستان باز گشته و منشی افتخاری انجمن آسیای مرکزی گردید. تألیفات مهم این دانشمند عبارتند از: ١ - افتخار عالم شیعه . ٢ - ده هزار میل در ایران . ٣ - تاریخ افغانستان . ٤ - تاریخ اکتشافات عالم، برای تألیف اخیر از انجمن علمی امپراطوری بدریافت نشان طلا مفتخر شد. ٥ - در صحراها و واحه های آسیای مرکزی، این کتاب با کمک بالوالا سایکس نوشته شده است . ٦ - تاریخ ایران . رجوع به مقدمه ٔ تاریخ ایران تألیف سایکس شود.