سستی

/vâže/

لغت‌نامه دهخدا ـ ویرایش دوم

سستی . [ س ُ ] (حامص ) مقابل چستی . (آنندراج ). ضعف و ناتوانی و کم زوری و عدم توانایی . (ناظم الاطباء). فتور.فترت . (دهار). استرخاء. (بحر الجواهر) : ز باریکی و سستی هردو پایم تو گویی پای یا تار تنندوست . آغاجی . دو دستم بسستی چو پوده پیاز دو پایم معطل دو دیده غَرَن . ابوالعباس . به تیزی و سستی بکار اندرون خرد باد جان ترا رهنمون . فردوسی . چنین داد پاسخ که اسبم بماند ز سستی مرا بر زمین برنشاند. فردوسی . در این آخرها لختی مزاج او بگشت و سستی بر اصابت رایی بدان بزرگی ... دست یافت . (تاریخ بیهقی ). پیری و سستی آمد و گشتم ز خفت و خیز زین بیشتر نساخت کسی مرد را ز عام . ناصرخسرو (دیوان چ تهران ص ٢٦٢). تا توانی مکش ز مردی دست که بسستی کسی ز مرگ نجست . مسعودسعد. تن شیرین گرفت از رنج سستی کز آن صورت ندادش کس درستی . نظامی . که سختی و سستی برین بگذرد بماند بر او سالها نام بد. سعدی . ◄ تهاون و کاهلی و تنبلی .(ناظم الاطباء) : بدانید یکسر کزین رزمگاه بسستی اگر باز گردد سپاه . فردوسی . بکردیم سستی بجنگ اندرون برین برگوا داور رهنمون . فردوسی . چو دشمن بجنگ تو یازید چنگ شود چیر اگر سستی آری بجنگ . اسدی . در جوانی مستی، در پیری سستی، پس خدا را کی پرستی . خواجه عبداﷲ انصاری . ندانی گه غله برداشتن که سستی بودتخم ناکاشتن . سعدی . ◄ عدم قدرت بر جماع . ◄ درنگی و نرمی . ◄ بطوء و عدم سرعت . ◄ تأمل . ◄ غفلت . ◄ کسالت . (ناظم الاطباء).

مترادف‌ها و واژه‌های مرتبط

اهمال، بی‌ثباتی، تزلزل، تعلل، بی‌حالی، تغافل، تکاسل، تکاهل، تهاون، درماندگی، رخوت، ضعف، طفره، غفلت، فتور، فروگذاشت، فرویش، قصور، کوتاهی، مسامحه، ناتوانی، وهن نرمی ≠ سختی تنبلی، کاهلی