سیوطی

سیوطی . [ س ُ ] (اِخ ) ابوالحسن . از عرفای قرن سوم هجری است . نقل شده است که ابوعلی رودباری گفت که هارون مصاحب سهل حکایت کرده که وقتی در بادیه با شیخ ابوالحسن سیوطی بودیم چون گرسنگی با ما چیره میشد و پی به چیزی نمیتوانستیم بریم، وی بانگی برمیکشید تا جایی که سگی بودی آواز دادی، وی به آن آواز دانستی که در آنجا آبادی است ؛ برفتی و یاران را خوردنی آوردی . شیخ علی رودباری در حق اوگفته است که هیچکس در عطف و مهربانی یاران مانند ابوالحسن سیوطی نبود. (از نامه ٔ دانشوران ج ٣ ص ٣٣).

سیوطی . [ س ُ ] (اِخ ) (٨٤٩ - ٩١١ هَ . ق .) عبدالرحمن ابی بکر ملقب به جلال الدین، ادیب، حافظ، مورخ، و از اجله ٔ علمای اسلامی است . بسال ٨٤٩ هَ . ق . در قاهره متولد شد و در آنجا نشو و نما یافت و به تحصیل پرداخت و در هیأت، تفسیر، حدیث، فقه، نحو، معانی و بیان، بدیع و لغت تبحر یافت، سپس به بلاد شام، حجاز، یمن، هند و مغرب سفر کرد و آخرالامر به قاهره بازگشت و بسال ٩١١ هَ . ق . در همانجا درگذشت . وی را در محلی بنام «قوچون » خارج باب العراقة دفن کردند. بیش از پانصد تألیف به وی نسبت داده اند و بعضی از آن تألیفات در بین مردم شهرت و قبول عام یافته است و قسمتی از تألیفات او به شرح زیر است : اختصار کتاب احکام السلطانیه ماوردی . اختصار کتاب احیاء العلوم . احیاء المیت بفضائل اهل البیت . الاخبار المأثورة فی الاطلاء بالنورة. الاخبار المرویة فی سبب وضع العربیه . اخبار الملائکه . آداب الفتوی . آداب الملوک . ادب المفرد فی الحدیث للامام البخاری . ادب القاضی علی مذهب الشافعی . الارج فی الفرج . ارشاد المهتدین الی نصرة المجتهدین . ازالة الوهن عن مسئلة الرهن . ازهارالاکام فی اخبارالاحکام . ازهارالعروش فی اخبارالحبوش . الازهار الفائحة علی الفاتحه . ازهارالفضة فی حواشی الروضه . الازهار المتناثره فی الاخبار المتواتره . الازهار فیما عقده الشعراء من الاَّثار. الاساس فی فضل بنی العباس . اسباب الحدیث . اسباب النزول موسوم به لباب النقول . اسبال الکساء علی النساء. الاستنصار بالواحد القهار. اسجال الاهتداء بابطال الاعتداء الاسعاف المبطا برجال الموطا. الاسفار عن قلم الاظفار. التهذیب فی اسماءالذئب . الاسئلة الوزیریة. الاشباه و النظائر فی الفروع . الاشباه و النظائر فی النحو. عین الاصابة فی معرفةالصحابة. الاعتراض و التولی عمن الایحسن و یصلی . الاعتماد والتوکل علی ذی التکفل . اعذب المناهل فی حدیث من قال انا عالم فهو جاهل . اعلام الاریب بحدوث بدعة المحاریب . اعلام النصر فی اعلام سلطان العصر. الاعلام بحکم عیسی علیه السلام . اعیان الاعیان . الاغضا عن دعاء الاعضاء. افادة الخبر بنصه فی زیادة العمرونقصة. الافتراض فی ردالاعتراض . الایضاح فی اسرار النکاح . الافصاح فی زوائد القاموس علی الصحاح . الاقتراح فی اصول النحو و جدله . الاقتناص فی مسئلة التماص . آکام العقیان فی احکام الخصیان . الاکلیل فی استنباط التنزیل . الفانید فی حلاوة الاسانید. حاشیه بر شرح ابن ناظم بر الفیه موسوم به المشنف علی بن المصنف . السیف الصقیل علی شرح ابن عقیل . بهجة المرضیه فی شرح الالفیه . الوفیة فی مختصر الفیه . حاشیه بر تصریح خالدبن عبداﷲ ازهری موسوم به التوشیح . شرح الفیه ٔ عراقی . الفیه در صرف و نحو و خطو شرح آن، الفیه او موسوم است به فریده و شرح آن (المطالع السعیدة). القام الحجر لمن زکی ساب ابی بکر و عمر. الماع فی الاتباع کحسن بسن فی اللغة. الویة النصر. قطف الورید که تلخیص امالی ابن درید است . الامالی المطلقة. الامالی علی القرآن . الامالی علی الدرة الفاخرة. الاناقة فی رتبة الخلافة. ذیل بر الانباء عن قبائل الرواة تألیف عبدالبر. الانتصار بالواحد القهار. لب اللباب فی تحریرالانساب و آن مختصر لباب ابن اثیر و لباب مختصر انساب سمعانی است . انشاب الکشب فی انساب الکتب . الانصاف فی تمییز الاوقاف . انموذج اللبیب فی خصائص الحبیب . شواهدالافکار. حاشیه بر تفسیر بیضاوی . انوارالحلک فی امکان رؤیة النبی و الملک . الوسائل، تلخیص الاوایل ابوهلال عسکری . الاوج فی خبر عوج . الحاوی اللفتاوی . الحبائک فی اخبار الملائک . الحبل الوثیق فی نصرةالصدیق . الحجج المبینة فی التفضیل بین مکة والمدینة. حدیقة الادیب و طریقة الاریب . مختصر آن به نام نورالحدیقه است . شرح قصیده ٔ حرزالامانی در قراآت . حسن التسبیک فی حکم التشبیک . حسن التصریف فی عدم التحلیف . حسن التخلیص لتالی التلخیص . حسن السمت فی الصمت . حسن السیر فی مافی الفرس من اسماء الطیر و آن ارجوزه ای است مشتمل بر ٣٥ اسم . حسن المحاضرة فی اخبار مصر و القاهرة. حسن المقصد فی عمل المولد. حسن النیة فی خانقاه البیبرسیة. الحصر و الاشاعة لاشراط الساعة. حصول الرفق باصول الرزق . حصول النوال فی احادیث السؤال . مختصراذکار نووی و شرح آن . تحفةالابرار بنکت الاذکار. حلیةالاولیاء. الحمامة، و آن رساله ای است در تفسیر الفاظ متداوله . مختصر حیاةالحیوان دمیری . مختصر خادم الرافعی و الروضه در فروع ناتمام . خادم النعل الشریف . الخبر الدال علی وجود القطب و الاوتاد و النجباء و الابدال . الخصائص النبویة و مختصر آن مسمی به انموذج اللبیب فی خصائص الحبیب . غایة الاحسان در اسماء اعضا و صفات انسان . داعی الفلاح فی اذکار المساء و الصباح . الدراری فی اولادالسرای . درالسحابة فی من دخل مصر من الصحابة. الدر المنثور فی التفسیر بالماثور. الدر المنظم فی الاسم الاعظم . الدر النثیر فی تلخیص نهایة ابن کثیر. تنزیه الاعتقاد عن الحلول و الاتحاد. تنزیه الانبیاء عن تسفیه الاغبیاء. التنفیس فی الاعتذار عن ترک الافتاءو التدلیس . التنقیح فی مسئلة التصحیح . توحیه العزم الی اختصاص الاسم بالجر و الفعل بالجزم . مختصر تهذیب الاسماء و اللغات نووی . الثبوت فی ضبط الفاظ القنوت . الثغور الباسمة فی مناقب السیدة فاطمة. ثلج الفؤاد فی احادیث لبس السواد. شرح صحیح بخاری موسوم به التوشیح علی الجامع الصحیح . ترشیح بر صحیح و آن را تمام نکرده است . شرح صحیح مسلم موسوم به الدیباج . قوت المغتذی علی جامعالترمذی . الجامع الصغیر فی حدیث البشیر النذیر. جامعالمسانید. المنتقی . الجامع المصنف فی شعب الایمان للامام البیهقی الجامع فی الفرائض . جر الذیل فی علم الخیل . جزءالسلام من سیدالانام علیه الصلوة و السلام . جزیل المواهب فی اختلاف المذاهب (ای الاربعة). الکوکب الساطع فی نظم جمعالجوامع در اصول فقه و شرح آن .جمع فی الجوامع فی الحدیث . جمع الجوامع فی النحو. همع الهوامع. الجمع و التفریق فی انواع البدیع. جنی الجنان . الجواب الاشد فی تنکیر الاحد و تعریف الصمد. الجواب الحزم عن حدیث التکبیر جزم . الجواب الحاتم عن سؤال الخاتم . الجواب الزکی عن قمامةبن الکرکی . الجواب المصیب عن اعتراض الخطیب . الجواهر فی علم التفسیر.الجهر بمنع البروز علی شاطی النهر. الجیاد المسلسلات . حاطب لیل و جارف سیل در ذکر شیوخ خویش . الاَّیة الکبری فی شرح قصة الاسراء. الباحة فی السباحة. البارع فی اقطار الشارع . البارق فی قطع یدالسارق . الباهر فی حکم النبی علیه الصلوة و السلام فی الباطن و الظاهر. بدائع الزهور فی و قائع الدهور. البدر الذی انجلی فی مسئلة الولاء. البدور السافرة فی امور الاَّخرة. بدیعیةو شرح آن . بذل العسجد لسؤال المسجد. مارواه الواعون فی اخبار الطاعون . بذل المجهود لخزانة محمود. بذل الهمة فی طلب برائة الذمة. برد الظلال فی تکرار السؤال . بزوغ الهلال فی الخصال الموجب للظلال . بسط الکف فی اتمام الصف . بشری الکئیب بلقاء الحبیب . بلبل الروضه، مقامه ای است در وصف مصر. بلغة المحتاج فی مناسک الحاج . بلوغ الامنیة فی خانقاه الرکنیة. بلوغ المآرب فی قص الشارب . بلوغ المآرب فی اخبار العقارب . تأخیرالظلامة الی یوم القیامة. الاساس در تاریخ آل عباس . رفع الباس در تاریخ بنی عباس . تاریخ الخلفاء. تحفة الطرفاء باسماء الخلفاء. تحفة المذاکر فی المنتقی فی تاریخ ابن عساکر. تأیید الحقیقة العلیة و تشیید الطریقة الشاذلیة. التبری من معرة المعری، و آن ارجوزه ای است مشتمل بر اسماء سگ . تبیض الصحیفه بمناقب الامام ابی حنیفه . التثبیت عند التبییت، و آن ارجوزه ای است در ١٧٣ بیت . التحدث بنعم الﷲ سبحانه و تعالی . تحذیر الخواص من اکاذیب القصاص . تحفة الانجاب بمسئلة السنجاب . تحفة الجلساء برؤیة اﷲ سبحانه و تعالی للنساء. الدرة التاجیة علی الاسئله الناجیة. الدرة الفاخرة. دررالبحار فی الاحادیث القصار. مختصرالدرر. الکامنة ابن حجر. دررالکلم و غررالحکم . الدررالمنتثرة فی الاحادیث المشتهرة. درج المعالی فی نصرة الغزالی عن المنکر المتعالی . الدرج المنیفة فی الاباء الشریفة. دفع التشنیع فی مسئلة التسمیع. الدوران الفلکی عن ابن الکرکی . الدیباج علی صحیح مسلم بن الحجاج . دیوان شعر. دیوان الخطب الذراری فی ابناء السراری . ذم المکس . ذم زیارة الامراء. ذم القضاة. ذوالوشاحین . الرحلة الفیومیة و المکیة و الدمیاطیة، الرد علی من اخلد الی الارض و جهل ان الجهادفی کل عصر فرض . رسالة فی اسماءالمدلسین . رسالة فی الحمی و اقسامها. رسالة فی الصلوة علی النبی (ص ). رسالة فی صلوة الضحی . رسالة فی من وافقت کنیته کنیة زوجته من الصحابة. رشف الزلال من السحر الحلال . رصف اللال فی وصف الهلال . رفع التعسف عن اخوة یوسف . رفعالحذر عن قطعالسدر. رفعالسنة فی نصب الزنة. رفع شان الحبشان . دفع اللباس و کشف الالتباس فی ضرب المثل من القرآن و الاقتباس . الروض فی احادیث الحوض . روض الاریض فی طهر المحیض . الروض الانیق فی مسندالصدیق . مختصر روض و شرح آن .الروض المکلل و الوردالمعلل . حاشیه بر روضه ٔ نووی مسماة به ازهارالفضة. حاشیه ٔ صغری بر روضه . الینبوع ومازاد علی الروضة من الفروع . مختصرالروضه (ناتمام ).نظم روضه موسوم به خلاصه و شرح آن رفع الخصاصه . الریاض الانیقة فی شرح اسماء خیر الخلیفة. ریح النسرین فیمن عاش من الصحابة ماة و عشرین . تحفة الکرام باخبار الاهرام تحفة المجتهدین باسماء المجددین . تحفة النابه فی تلخیص المتشابه . تحفة الناسک بنکت المناسک . تحفةالنجباء فی قولهم هذا بسراً اطیب منه رطباً. التخییر فی علوم التفسیر که بسال ٨٧٢ هَ . ق . از آن فارغ شده است . تذکرة المؤتسی بمن حدث ونسی . تذکرة فی العربیة. ترجمان القرآن فی تفسیر المسند. ترجمة النووی والبلقینی . تزیین الارائک فی ارسال نبینا صلی اﷲ علیه و آله الی الملائک . تزیین الممالک بمناقب الامام مالک . التسمیط. تشدیدالارکان فی لیس فی الامکان ان یبدع مماکان . تشنیف الاسماع بمسائل الاجماع . تشنیف السمع بتعدید السبع. التصحیح لصلوة التسبیح . التضلع فی معنی التقنع. التطریف فی التصحیف . تعریف الاعجم بر حروف المعجم . التعریف بآداب التالیف . تعریف الفئة باجوبة الاسئلة المائة. التعظیم و المنة فی ان ابوی النبی صلی اﷲعلیه و آله فی الجنة. التغلل و الاطفا لنار لاتطفی . منتخب تفسیر ابن ابی حاتم . جزء دوم تفسیر جلالین . تفسیرفاتحه . تفسیر فریابی . و تقریب القری فی الحدیث . تشرح التقریب و التیسیر نواوی موسوم به تدریب الراوی . تذنیب فی الزوائد علی التقریب . تقریر الاسناد فی تفسیرالاجتهاد. نظم تلخیص المفتاح و شرح آن موسوم به عقود الجمان . تمهید الفرش فی الخصال الموجبة لظل العرش . تناسق . الدرر فی تناسب السور. التنبیه بمن یبعثه اﷲ سبحانه و تعالی علی راس کل مائة. تنبیه الغبی فی تنزیه ابن العربی . وافی شرح تنبیه شیخ ابواسحاق . مختصر تنبیه . و رجوع به حسن المحاضرة فی اخبار مصر و القاهرةصص ١٥٤ - ١٥٩ شود.