شمشک

شمشک . [ ش ِ ش َ ] (اِخ ) دهی است از دهستان رودبار قصران بخش افجه ٔ شهرستان تهران . محصول عمده ٔ آنجا غلات و قلمستان . سکنه ٔ آن ١٤٦٥ تن . آب آن از چشمه و رودخانه . شمشک از چهار محل تشکیل شده است . چند دکان و چندین معدن زغال سنگ دارد که استخراج می شود و در حدود ١٢٠٠ تن کارگر در معدن زغال سنگ کار می کنند. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ١). شمشک امروز از ییلاقها و تفرجگاههای ساکنان تهران در فصل تابستان و محل بازیهای اسکی در زمستان می باشد. (یادداشت مؤلف ). شمشک از توابع تهران و دارای معدن زغال سنگ است . منطقه ٔ زغال سنگی شمشک و توابع آن که در شمال غربی تهران واقع گردیده، بیشتر از ده فرسخ امتداد داشته و از سمت مغرب به مشرق ممتد و کلیه ٔطبقات زغال سنگی این ناحیه از دو طرف معین از بالا وپایین محدود است به دو طبقه از نمکهای ضخیم و معین و معلوم که طبقه ٔ تحتانی آن در کلیه ٔ طول خط از اقسام احجار گل رسی و شنی می باشد و طبقه ٔ فوقانی عبارت است از احجاری که با احجار آهکی مخلوط می باشد. طبقه ٔ زغال سنگی به انضمام طبقات فوقانی و تحتانی آن در طول خط به واسطه ٔ رودخانه ها و دره ها قطع می شود. طبقاتی که فعلاً در شمشک موجود است، با تعیین قطر به قرار ذیل است : ١- طبقه ٔ عسلی اعظم به قطر ٧٩ سانتیمتر. ٢- طبقه ٔ توسرگانی به قطر یک متر. ٣- طبقه ٔ شاهرگ به قطر دو متر. ٤- طبقه ٔ بدون اسم به قطر ٨٨ سانتیمتر. ٥-طبقه ٔ روی نهر به قطر یک متر. ٦- طبقه ٔ بدون اسم به قطر ٧٦ سانتیمتر تا یک متر. ٧- طبقه ٔ لازیس به قطر یک متر الی ١٤ متر. ٨- طبقه ٔ لازیس به قطر ٧٥ سانتی متر. ٩- طبقه ٔ بدون اسم به قطر یک متر. ١٠- طبقه ٔ بدون اسم به قطر یک متر. چهار طبقه ٔ دیگر دنباله ٔ این طبقات واقع شده و اسامی آنها به قرار ذیل است : احمدی، اسدی، شوراب که خود دو طبقه است . معادن شمشک دارای اهمیت زیاد و جنس زغال آن خوب است و آن را بطریق علمی استخراج می کنند و زغال آن در شهر تهران به مصرف سوخت و کارخانه ها می رسد. (از جغرافیای اقتصادی کیهان ).

شمشک . [ ش ِ م َ ] (هزوارش، اِ) به لغت زند: کنجد. (ناظم الاطباء). به لغت زند و پازند کنجد را گویند و آن دانه ای باشد معروف و از آن روغن گیرند. (آنندراج ) (برهان ).