صبحی پاشا

صبحی پاشا. [ ص ُ ] (اِخ ) نام وی عبداللطیف و پدر او عبدالرحمان سامی پاشاست . وی از علما و ادبای عصر خود بود. در آغاز جوانی با پدر خویش به مصر شد و در آنجا به کسب علوم و فنون پرداخت سپس در سلک سپاهیان درآمد و منصب میرآلائی یافت، و مدتی با رتبه ٔ معاون اول در خدمت محمدعلی پاشا والی مصر بسر برد و هنگام مرگ او به استانبول رفت و به سال ١٢٦٦ هَ . ق . عضویت مجلس معارف عمومی یافت و رتبه ٔ اول صنف ثانی را حائز شد و به سال ١٢٧١ با رتبه ٔ اول صنف اول بعضویت مجلس والا نایل شد، و مناصب عالی دیگر نیز بیافت و به سال ١٢٨٠ مأمور تفتیش ولایات گردید و بجانب روم ایلی رفت سپس برتبه ٔ وزرات در والی گری بعضی از ولایات و نظارت اوقاف همایون رسید و به سال ١٣٠٢ هَ . ق . درگذشت . صبحی به ادبیات مشرق زمین و مخصوصاً به عربی و فنون جدیده و السنه ٔ اروپا آشنا بود، اندکی از تاریخ ابن خلدون را بترکی ترجمه کرد، و چند اثر از او بطبع رسیده است . وی بکتب نادر و آثار عتیق علاقه ٔ شدید داشت، چندین هزار کتب نفیس و مجموعه ٔ پربهائی از آثار عتیقه از وی بجا ماند. صبحی شعر نیز میسرود. در معجم المطبوعات نویسد: وی عالمی جلیل و بمعرفت آثار و مسکوکات قدیمه توجهی وافر داشت و به سال ١٢٨٨ ولایت سوریه یافت و به سال ١٣٠٣ درگذشت . از آثار مطبوع اوست : تکملة العبر در دو جزء. (معجم المطبوعات ستون ١١٩٦).