طلسمات

طلسمات . [ طِ ل ِ ] (ع اِ) ج ِ طلسم : به کیمیا و طلسمات میر ابومنصور طلسمهای سکندر همی کند ویران . فرخی . ♦ علم طلسمات ؛ دانشی است که از آن چگونگی درآمیختگی قوای فعاله ٔ عالیه بقوای منفعله ٔ سافله شناخته میشود تا بوسیله ٔ آن فعل غریبی در عالم کون و فساد پدید آید. (کشاف اصطلاحات الفنون ). حاجی خلیفه ذیل عنوان علم الطلسمات آرد: طلسم بمعنی گره لاینحل است و برخی گفته اند این کلمه مقلوب است و اصل آن مسلط است زیرا طلسم از قهر و بسط است . و آن دانشی است که از کیفیت ترکیب قوای فعاله ٔ آسمانی با قوای منفعله ٔ زمینی در ازمنه ٔ مناسب بحث میکند تا بدان خاصیت و تأثیر مقصود را به دست آورند و این عمل بکمک بخورات مقوی جالب انجام می یابد تا طلسم روحانی گردد ومنظور از آن پدید آوردن افعال شگفت آور در عالم کون و فساد است، و این فن نسبت بسحر و جادو آسان تر در دسترس قرار میگیرد زیرا مبادی و اسباب آن معلوم است . وفایده ٔ آن واضح است ولی طریق تحصیل آن پررنج میباشد. مجریطی قواعد این فن را در کتاب غایةالحکیم بسط داده و درین باره ابداع کرده است ولی وی راه اغلاق و دقت را برگزیده است، چه او در تعلیم آن بخل بسیار نشان میداده است . علامه سکاکی را نیز درین فن کتاب جلیلی است . همچنین ابن الوحشیة کتابی در این باره از نبطیان نقل کرده است . (از کشف الظنون ). و داود ضریر انطاکی گوید: برحسب نوشته ٔ برخی از مؤلفان علم طلسمات را ارشمیدس اختراع کرده است و برخی گفته اند نخستین چیزی که درین علم وضع گردیده مکعب افلاطون است و آن علمی است که ماده ٔ آن فلک و مولدات و صورت آن کمال هیاکل است و هدف و غایت آن تقلید از طبیعت اصلی است و فاعل آن حکیم است . درین علم به طب نیازمند میشوند زیرا برای دانستن احکام طبایع و اجزای بخورات و آنچه بموازین درجه ها وابسته است باید از طب استمداد کنند. سپس باید دانست که اگر موضوع مطلق علم روح در روح باشد آن را سحر خوانند و اگر جسد در جسد باشد آن را کیمیا نامند و اگر روح در جسد باشد آن را طلسم گویند. و علم طلسمات از لحاظ نسبت های عددی و اسرار فلکی قهراً مشابه طبیعیات است . رجوع به تذکره ٔ داود ضریر انطاکی ص ١٥٧ قسمت دوم شود.