علی جندی

علی جندی .[ ع َ ی ِ ج ُ ] (اِخ ) ابن احمدبن علی جندی یمنی . او راست : ١ - الالباب فی معرفة الاوائل و الاسباب، که در سال ٧١٤ هَ . ق . از تألیف آن فراغت یافت . ٢ - نزهةالعقول . (از معجم المؤلفین بنقل از کشف الظنون ص ١٩٤٣).

علی جندی . [ ع َ ی ِ ج َ ] (اِخ ) ابن شرف الملک فخرالدین علی بن ابی القاسم جندی، معروف به خواجه جهان و مکنّی به ابوالمکارم . وزیر سلطان جلال الدین منکبرنی . وی در زمان سلطنت محمد خوارزمشاه به امور دیوانی اشتغال داشت و بواسطه ٔ ظلم و تعدی بسیار، سلطان محمد فرمان به قتل او داد. اما شرف الملک پنهان گشت . و هنگامی که سلطان جلال الدین منکبرنی از مغولان شکست خورد و از سند عبور کرد، وی به خدمت سلطان درآمد. و پس از بازگشت جلال الدین از هندوستان وزارت او را به عهده گرفت . چند سالی بعد، پس از حمله ٔ تاتار به سلطان جلال الدین در دشت موغان (مغان ) و گریز سلطان، شرف الملک که به «اران » متواری شده بود عصیان کرد و با ملوک اطراف آغاز مکاتبت نمود. سلطان چون به لشکرگاه بازگردید نامه ها به امرای اطراف فرستاد و شرف الملک را به قصد تحقیر «بلدجن » نامید، و این لقب او به روزگار گمنامی بوده است . اماپس از مدتی که سلطان به اران رفت و به قلعه ٔ «حیزان » رسید، از عصیان او تغافل کرد و او را نزد خود خواند. و شرف الملک کفن در گردن به خدمت رفت . و پس از مدتی به «جاربَرد» از مضافات اران رسیدند، و سلطان به قلعه رفت تا وضع آنجا را ببیند و شرف الملک را نیز با خود برد. و والی قلعه را که ترکی ستمکار بود گفته بود که چون فرود آید، شرف الملک را نگه دارد و حبس کند و بند نهد. و قصد او آن بود که شرف الملک در حبس بماند تا تاتار بگریزند و بعد او را بیرون آورد و با شرایطی چند وزارت دهد. اما پس از چندی پنج تن سلاحدار فرستاد که سر او را ببرند و بیاورند و چنین کردند. وی مردی نازکدل و بخشنده و کریم بود، و اگرچه از تحصیل فضایل و اکتساب کمالات بهره نداشت، اما در حل وعقد و رتق وفتق امور دیوانی ید بیضا می نمود. اما چون کار او بالا گرفت به رنجانیدن اطرافیان و ایذاء آنها پرداخت چنانکه نزد سلطان از او غیبت می کردند. مال در نظر وی ناچیز بود. علما و پارسایان را محترم می داشت . وظایف را بسیار کرد و از این راه اموال دیوان از میان برفت . مستمری های وی از عطایای محمود غزنوی و بازماندگان وی و آل سلجوق نیز بیشتر بوده است . علامت شرف الملک بر فرمانهای سلطانی «الحمدﷲ العظیم » بود و بر توقیعات دیوان که طره ٔ (علامت و مارک ) آن «الدیوان الاعلی » نوشته می گشت، «یعتمد ذلک » بوده است . اما بر منشورهای خود که به بلاد خاصه ٔ خود میفرستاد و طغرای «ابوالمکارم علی بن ابی القاسم خالصة امیرالمومنین » داشت، «اعتمادکنید» بود. و نشانه ٔ وی بر رسیدها «صحیح ذلک » بوده است . (از سیره ٔ جلال الدین ) (حبیب السیر چ خیام ج ٢ ص ٦٦٤و چ تهران ج ٢ ص ٤٣٣) (دستورالوزراء خوندمیر ص ٢٣٤).