علی مصنفک

علی مصنفک . [ ع َ ی ِ م ُ ص َن ْ ن ِ ف َ ] (اِخ ) ابن محمودبن محمدبن مسعودبن محمودبن محمدبن محمدبن محمدبن عمر شاهرودی بسطامی هروی رازی فخری بکری حنفی . مشهور به مصنفک و ملقب به علاءالدین . وی از مشاهیر علمای عامه و از احفاد فخر رازی بود. نسب او از یک سو به ابوبکر صدیق و از سوی دیگر به عمربن خطاب میرسد. او را در حدیث و تفسیر و فقه حنفی و شافعی و برخی از دانشهای دیگر دستی توانا بود. مصنفک در سال ٨٠٣ هَ . ق . در هرات یا در شاهرود (از مضافات بسطام ) متولد شد و در هرات دانش آموخت و در سن هیجده یا بیست سالگی به تألیف و تصنیف پرداخت به همین سبب مشهور به مصنفک شد، چه «ک » علامت تصغیر است . وی در سال ٨٧١ یا ٨٧٥ هَ . ق . در قسطنطنیه (اسلامبول ) درگذشت و در جوار ابوایوب انصاری دفن شد. او را تألیفات بسیاری است که از آن جمله است : ١- الاحکام و الحدود، در فقه . ٢- انوار الاحداق، به فارسی که آن را برای محمودپاشای وزیر تألیف کرده است . ٣- تحفةالسلاطین، به فارسی، در اخلاق و نصایح که آن را برای الغبیک نوشته است . ٤- التحفة المحمودیة، به فارسی، در نصایح ملوک و وزراء که آن را نیز به نام الغبیک وزیر نگاشته است . ٥- التلویح . ٦- حاشیه بر شرح عقاید نسفی، از تفتازانی . ٧- حاشیه بر کشاف زمخشری، در تفسیر. ٨- حاشیه بر مطالع الانوار ارموی، در منطق . ٩- حاشیه ٔ مطول . ١٠- حدائق الایمان لاهل الیقین و العرفان . ١١- محمدیة، که تفسیر قرآن کریم است و آن را به امر سلطان محمدخان فاتح هفتمین سلطان عثمانی (٨٥٥-٨٨٦ هَ . ق .) درادرنه تألیف کرده است و به همین جهت آن را «محمدیه » نامیده است . ١٢- ملتقی البحرین، که در تفسیر قرآن است . (از ریحانة الادب ج ٤ ص ٣٢) (معجم المؤلفین ).