عوالم
/vâže/
لغتنامه دهخدا
(عَ لِ) [ ع. ] (اِ.) جِ عالَم.<BR>۱- جهانها.<BR>۲- حالات مخصوص.<br>
فرهنگ فارسی معین
(عَ لِ) [ ع. ] (اِ.) جِ عالَم. ۱- جهانها. ۲- حالات مخصوص.
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
عوالم . [ ع َ ل ِ ] (ع اِ) ج ِ عالَم . (اقرب الموارد) (منتهی الارب ) (آنندراج ).رجوع به عالم شود. جهانها و عالمها. (ناظم الاطباء). ◄ زمانها. ◄ حالات و کیفیات مخصوص . (از ناظم الاطباء). و در فارسی بصورت غیرفصیح بر «عوالمات » جمع بسته شود. (از فرهنگ فارسی معین ). - عوالم اربعة ؛ عبارتند ازعالم لاهوت، عالم ملکوت، عالم جبروت، عالم ملک و ناسوت، که برخی آن را عوالم خمسه دانند. (از فرهنگ مصطلحات عرفا). و رجوع به عوالم خمسه شود. اما در فلسفه ٔاشراقیان عوالم اربعه عبارت از چهار عالم زیر باشد:١ - عالم انوار قاهره، که عالم انوار مجرده ٔ عقلیه اند. ٢ - عالم انوار مدبره، که عبارت از عالم انوار مدبره ٔ اسفهبدیه ٔ فلکیه و انسانیه است . ٣ - عالم برزخیات، که عبارت از عالم حس میباشد. ٤ - عالم صور معلقه ٔ ظلمانیه، که عالم مثال و عالم خیال است که بنام عالم اشباح هم نامیده شده است و قدما آن را عالم مقدارنامیده اند. (از فرهنگ لغات و اصطلاحات فلسفی از شرح حکمةالاشراق ص ٥١٥). - عوالم خمسة ؛ عبارت است از عالم علم، عالم عین، عالم جبروت (اعلی و اسفل ) که آن را مثال مطلق و غیب مضاف هم گویند، عالم ملکوت، که آن را عالم ارواح نیز گویند، عالم خلق، که آن را عالم ملک و ناسوت هم نامند. (از فرهنگ مصطلحات عرفا). و رجوع به عوالم اربعة شود. - عوالم عالیة (عالی ) ؛ عبارتند از عالم مجردات طولیه و عرضیه و صور مجرده و مثل معلقه . (از فرهنگ لغات و اصطلاحات فلسفی ). - عوالم کلیة (کلی ) ؛ مراد از آن عقل کل است که عقل اول باشد، و نفس کلیه . وانسان کامل است . که هر یک جامع مراتب اموری اند. (ازفرهنگ مصطلحات عرفا). - عوالم لبس ؛ (اصطلاح تصوف ) تمام مراتب نازله از حضرت احدیت است، زیرا که ذات قدسیه تنزل فرموده به تعینات در مراتب و متصف شده به صفات روحانیه و مثالیه و حسیه . (از فرهنگ مصطلحات عرفا از اصطلاحات شاه نعمةاﷲ ولی ص ٥٥).
مترادف و متضاد واژهدان
عالمها حالات، کیفیات