غسانی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
غسانی . [ غ َس ْ سا] (اِخ ) (٤٢٧-٤٩٨ هَ . ق .) حسین بن محمدبن احمد حافظجیانی اندلسی، مکنی به ابوعلی و ابوالعباس . او از مشاهیر محدثین و ادبا بود، و در حسن خط و اشعار و نوادر و انساب نیز حظی وافر داشت . و در جامع قرطبه مرجعاستفاده ٔ اعیان افاضل بوده است . و کتاب «تقیید الهمل » در ضبط اسامی مشتبهه ٔ رجال صحیحین از آثار سودمنداوست، او بنا به نوشته ٔ ابن خلکان در محرم ٤٢٧ هَ . ق . در شهر جیان واقع در اندلس ولادت یافت و شب جمعه ١٢ شعبان ٤٩٨هَ . ق . درگذشت . صاحب کشف الظنون سال ولادت مذکور را سال وفات نوشته است و صحیح نیست . (از ریحانة الادب ج ٣ ص ١٥٧). رجوع به قاموس الاعلام ترکی شود.
غسانی . [ غ َس ْ سا ] (اِخ ) (متوفی بعد از ٦٠٠ هَ . ق .) عبدالمنعم بن عمر، مکنی به ابوالفضل جیلانی اندلسی . از مشاهیر ادبا و اطبای اندلس بود. در کحالی و طبابت مهارتی به سزا و در فنون شعر و ادب دستی توانا داشت . او به شام رفته و در مدح صلاح الدین ایوبی قصایدی گفت . از تألیفات اوست : تحریر النظر، تعالیق در طب، دیوان ادب السلوک، دیوان ترسل و مخاطبات، دیوان تشبیهات و الغاز و رموز، دیوان الحکم و میزان الکلم، دیوان الغزل و التشبیب و الموشحات، دیوان المبشرات و القدسیات که حاوی فتوحات صلاح الدین ایوبی و ظفر یافتن او بر فرنگیها در قدس خلیل است، دیوان المشوقات الی الملأ الاعلی، روضة المآثر و المفاخر من خصائص الملک الناصر، سر البلاغة و صنائعالبدیع فی فصل الخطاب، صفات الادویة المرکبة، منادح الممادح، نوادر الوحی . و از اشعار اوست : من لم یسل عنک فلاتسألن عنه و لو کان عزیز النفر و کن فتی لم تدعه حاجة الی امتهان النفس الانفر. (ریحانةالادب ج ١ ص ٢٩٣).
غسانی . [ غ َ س ْ سا ] (اِخ ) (متوفی به سال ٢١٨ هَ . ق .) عبدالاعلی بن مسهربن عبدالاعلی غسانی دمشقی، مکنی به ابومسهر. از سعیدبن عبدالعزیز تنوخی و یحیی بن حمزة حضرمی و مالک بن انس و عبداﷲبن علاء و جز آنان سماع کرد، و یحیی بن معین و محمدبن عبدالملک بن زیخویه (کذا) و دیگران از وی روایت کردند. او اعلم مردم به مغازی و ایام بود. مأمون وی را به بغداد برد و او را در آنجا حبس کرد تا درگذشت . ابومسهر گوید: من با سعیدبن عبدالعزیز دوازده سال مجالست داشتم وکسی بیش از من حدیث وی را در حفظ نداشت مرگ ابومسهردر بغداد در غره ٔ رجب سال ٢١٨ هَ . ق . اتفاق افتاد و وی ٧٩ سال عمر کرد. (از انساب سمعانی ورق ٤٠٨ب ).