فاضل تونی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
فاضل تونی . [ ض ِ ل ِ ] (اِخ ) شیخ محمدحسین فاضل پسر ملا عبدالعظیم و فاطمه، در تون (فردوس ) به سال ١٢٥٧ هَ . ش . تولد یافت . پدر و مادرش هر دو درزادگاه او درگذشتند. فاضل تونی در مدارس قدیم تحصیل کرد و در ادبیات ایران و زبان عرب اطلاعات وسیع داشت . وی در تاریخ ٢٣ مهرماه ١٣١٢ هَ . ش . معلم ادبیات عرب در دانشسرای عالی تهران شد. سپس پایه ٔ استادی گرفت و در دانشکده ٔ ادبیات دانشگاه تهران از سال ١٣١٥ هَ . ش . به مقام استادی رسید و تدریس زبان و ادبیات عرب و فلسفه ٔ قدیم به او واگذار شد. استاد فاضل تونی از سیدحسن اصفهانی و سیدابوالقاسم کاشی جواز تدریس علوم معقول داشت و از سال ١٣٢١ هَ . ش . علاوه بر تدریس در دانشکده ٔ ادبیات به استادی دانشکده ٔ علوم معقول و منقول نیز منصوب شد. فاضل تونی با اینکه در سال ١٣٣٣ هَ . ش . بعلت کِبَر سن بازنشسته شد از تدریس نیاسود و در سال ١٣٣٤ هَ . ش . چون در خود توانائی ادامه ٔتدریس را ندید طی نامه ای به تاریخ هشتم اردیبهشت ماه همان سال از رئیس دانشگاه تقاضا کرد که درس های او را به دیگری واگذارند. مجدداً در سال ١٣٣٦ هَ . ش . ابلاغ بازنشستگی مجدد به نام او صادر گردید. وی روز سیزدهم بهمن ماه ١٣٣٩ هَ . ش . از دنیا رخت بربست . (نقل به اختصار از پرونده ٔ فاضل تونی در دانشگاه تهران ).
فاضل تونی . [ ض ِ ل ِ ] (اِخ ) ملا عبداﷲبن محمد تونی بشروی مشهدی . مدتی ساکن مدرسه ٔ شوشتری (تستری ) اصفهان و سپس مقیم مشهد بوده و در راه سفر عتبات در شهر کرمانشاه به سال ١٠٧١ هَ . ق . درگذشته است . از تألیفات او این کتب مشهور است : ١- حاشیه ٔ مدارک . ٢- شرح ارشاد علامه . ٣- حاشیه ٔ معالم . ٤- فهرست تهذیب شیخ طوسی، که بسیار خوب و بی نظیر است . ٥- وافیه در اصول . (از ریحانة الادب ج ١ ص ٢٢٧).
فاضل تونی . [ ض ِ ل ِ ] (اِخ ) ملا احمد بشروی مشهدی . از معاصران شیخ حر عاملی ساکن مشهد و برادر ملا عبداﷲ تونی بوده است . حاشیه ای بر شرح لمعه و دو رساله در حرمت غنا و رد صوفیه نوشته . تا سال ١٠٧١ هَ . ق . زنده بوده ولی تاریخ مرگش معلوم نیست . (از ریحانة الادب ج ١ ص ٢٢٦).